DE RE JMETALLICA 



37<5 



Sed iam tcmpus eft ut ad fecundam operam ueniamus. Mane artifex pri 



mo accipicns batilla prunarum duo,ea inrjcit in catinum iuxta fiftulas nari* 



um per foramen:deinde per idem foramen imponit ligna abiegna uel picea 



ftri parua,qualia folet ea efle,quibus pifces coquimus: tum machinx, depri 



mentis tigilla follium,fores attollit ut uerfari poflit: atqj ita fpacio unius ho 



rx plumbum miftum liquefcit;quod ciim fadum fuerit quatuor ligna,lon* 



ga pedes duodecim,per poftremum operculi foramen imponit,& to tidem 



per canaliculurmquae ligna,ne catinum uitient,premendo utrinqj fuftinent 



fcamna:ea funt tigna longa pedes tresjata palmos duos et totidem digitos, 



craffa palmos duos : quibus utrinqj funt duo pedes diuaricati . Ad fcamnu 



prseterea ante canaliculum locatum apponit laminam ferream, ne fpuma ar 



genti,cum ipfam excatino extrahit,ei in calceos infiliat , pedesqj & crura of 



lendat:quinetiam reliquos panes batillo uel furca ferrea lignis iam diftis iin 



ponit per poftremum operculi foramen. At argentum rude purum , aut 



plumbei coloris uel cinerei,uelrubri, uel deniqj alterius dilatatum & conci 



fum atcg calefacftum incatinis ferreis,tunc in liquidum plumbum,cui argen 



tumimmiftumeft,quod,utfa^)iusdixi,Hominaturftannum,infunditur:ac 



ficquodimpurumeft,abeofeparatur. Verum cum ligna oblonga priore 



partefuerintcobufta,tumcuneosferreoslongospedesquatuor,priorepar 



te latos digitos duos , deinde fefquidigitum latos & craflbs , magifter rnal* 



leo in ea impellit, atcp ipfis promouet : iacent uerd cunei in fcamnis . At alrj 



ciim feparant metalla , duo eiufmodi ligna imponut in catinu per foramen, 



quod eft inter folles: totidem per poftremum foramen,unum per canaliciw 



lum:fed his maiore lignorum numero,nempe fexaginta,opus eft: ciim illi li 



gnisquadragintaoperamperficerepoflint. Ciim uerd plumbum duabus 



horisitafueritcalefaclum,tumidipfumcomouetcontouncinato,utmagis 



calefiat. Quod fi diftlculter feparatur ab argento,in ftannum liquefadu in* 



rjcitxs&puIueremcarbonum.Siuerdmifturaauriargentofi cum plum* 



bouelftannumexuenacontraxitimpurum quiddam,inidinrjcit portio* 



nes,aut pares,uel ergo arida: uini fecis & uitri Veneti,fiue falis ammoniaci, 



uel uitri Veneti,& faponis ite Veneti : aut impares , nempe aridae uini fecis 



duas,ferruginis unam.Sunt qui fingulis compofitionibus admifcenthalini 



tri particulam. Ad mifturse autem centumpondium adrjcitur pulueris bes, 



aut libra,aut libra & triens:proutmagis uel minus impura fuerit.Puluis cer 



te id,quod impuru eft, ab ipfa miftura feparat.Tunc uerd plumbi,cum car# 



bonibus permifti,quafi cutemquanda rutro per canaliculum extrahit: eam 



plumbum ciim calefit,gignit,fed ut minus multam gignat , conto frequeter 



comouendum eft:deinde ad hora: partis quartae fpacium catinus combibit 



plumbum.Eo autem tempore,quo penetrat in ipfum,falit & bullit:tum ma 



gifter cochleari ferreo haurit paucum plumbum,quod experitur atqj ex eo 



cognofcit,quanta argenti portio in eamiftura totainfit. Cochleare uero la* 



tum eft digitos quinqj:eius manubrrj pars ferrea loga eft pedes tres, lignea 



totidem.Poftea conto extrahitfpumam argenti: qua: fit ex plumbo 8c aere, 



fi id quoqj inerit in miftura,uftis: quare reftius fpuma plumbi quam argen 



ti diccretur.Etenim uitium argenti tunc nullum eft , fed plumbum & a:s ab 



eo fepa* 



