38 R A T I 0. 



Hae autem omnes terrae mutationes naturalibus causis efficiun- 

 tur , nimirum omnibus viribus naturalibus eonjunctis et concurren- 

 tibus , ex quarum numero etiam homo est , qui in hac terra 

 constitutus , quando leges naturalis oeOQnomiae ignorat , hospitis 

 potius quam civis nomine dignua est. Ex eo vero tempore , quo 

 homines naturae observatione ducti , vires quibus naturae oeconomia 

 regitur , moderari et in suos usus convertere coeperunt , nova et 

 nobilior vis in terrae superficie mutanda reliquis accessit. Naturae 

 imperate , divinum hominibus praeceptum est , magnum et gravis- 

 simum praeceptum , A. , quod tanti habeo , ut populi ilhid negli- 

 gentes , me judice , vera mentis animique cultura nunquam gaudere 

 queant. Naturam vero recturus , eam cognoscat , qui vero cognoscere 

 cupit, is diu in naturae schola versetur oportet. Pfaturae autem 

 studio postremis tantum temporibus felici cum eventu homines ope- 

 ram dederunt. Nunc vero omnes disciplinae naturales conjunctis 

 viribus eo tendunt, ut naturae vires et ratiQ intelligantur , et nemo 

 ignorat quantag in societate humana mutatiQnes e penitiori naturae 

 cognitione jam exortae sjnt. Profecto Humboldtiq assentiendum 

 est , absque aequabiji disejplinarum naturalium cnjtu nullam. amplius 

 esse nec civitaturo nec popujoruni salutem contendenti- Horum 

 pote&tas pendet a gradu intelligentiae , haec primaria fpns opum. 



Tum 



