Üb. XIII tract. 1 cap. 5. 909 



autem substantiae est etiam grossae suturae et hebes est in opera- 

 tionibus animae. 



Amplius autem animalia mollia corda habentia capaciora sunt, 

 sed de levi mutant concepta: dura autem corda habentia, sunt minus 



5 quidem capacia, sed ea quae concipiunt, diutius tenent. | Hiis autem 

 adhuc adiciendum est, quod cor habet duas auriculas, quae laxantur 

 in cordis constrictione et contrahuntur in eiusdem dilatatione : et 

 utilitas illarum est ut iuvent ad retinendum id quod est in corde, et 

 sunt quasi duae archae recipientes a vasis venarum et dantes cordi 



10 quantum opportunum est ei. Hee autem factae sunt tenues, ut sint 

 meüoris comprehensionis et occupationis cordis: et sunt durae sub- 

 stantiae, ut difficulter patiantur contraria. 



j Amplius autem cor cibat se cum suis virtutibus naturalibus et 

 cum sua dilatatione: tunc enim in profundum eius sanguis ingreditur, 



15 quando etiam aer ingreditur in profundum ipsius. 



| Sic igitur de cordis natura et causis eius physicis dictum est. || 

 Et si ea quae hie dieta sunt, coniungentur hiis quae in anathomia 

 dieta sunt, satis scitur natura et dispositio cordis quantum spectat ad 

 praesentem intentionem. 



20 Gap. V. 



De causa ortus venarum ab uno prineipio quod est cor in animalibus 

 vel id quod est loco cordis. 



| Nunc autem hie consequenter de venarum natura quae a corde 

 oriuntur, dicendum est. 



25 | Dicemus autem de vena quae vocatur magna, et de ea quae || 39 



Graece orthy, vel | adorty vocatur i| ab Arabe qui articulum Arabicum 

 praeponit Graecae dictioni. | Hee igitur duae venae primo sanguinem 

 a corde reeipiunt: aliae autem omnes venae ab istis oriuntur || in 

 stipitibus suis, | et ramificantur || ulterius | ab eis. Iam autem || in prae- 



30 habitis | diximus, quod creatio venarum est propter sanguinem: nunc 

 autem intendimus dicere causam propter quam istae venae factae 

 sunt, H et propter quid causantur | ex uno prineipio, et propter quid 

 etiam dividuntur per totum corpus. 



| Rationabilius autem quod de causa huius dici potest, est, quia || 40 



35 omnis unius animalis | est anima || una | in actu, || quae prineipium et 

 causa vitae est in ipso: | propter quod etiam oportuit totius corporis 

 prineipium esse unum, j| ex quo omnia alia oriuntur: | oportuit enim 

 membrum esse unum, in quo || sicut in primo fönte et sede | est ista 



5 Avicen. de animal. XIII cap. de anatom. cordis, Toi. 35 v, Can. III 

 11, 1, 1 23 Arist. Z py 5 p. 667 b 15 



4 cor rfa m. 2 26 Orthy (adorti Sc.) $ äoQtt]. 



Beitr. XVI. Albertus Magnus de animalibus ed. H. Stadler. 58 



