964 Alberti Magni de animalibus 



80 | Quanto calor naturalis fuerit minor et pars materialis terrestris 

 maior, tanto necesse est corpus esse minus: et || propter pondus cor- 

 poris quod eo gravius est, quo modicus calor ipsum non levius iacit, 

 | oportet ipsum habere multos pedes: et in tantum decrescit || calor 

 naturalis et crescit terrestritas, | quod omnino sine pedibus erit reptile 5 

 super terram: et in illo membro in quo dignior virtus animae est, || 

 quae est cognitiva et regitiva, | caput videlicet erit versus terram || incli- 

 natum ad terram et vix elevatum aliquando ab ea. | Et || quaedam ita 

 deficiunt, quod | etiam sensum nullum habent || nisi exiguum et he- 

 betem gustum et conl'usum tactum in gustu illo: | et horum virtus est 10 

 int'erius in terra sicut in arboribus, et haec partem inferiorem multo 

 liabent maiorem superiori sicut babent arbores: et haec media sunt 

 inter animal et plantam, habentia partes tnaiores inferius: et superiora 

 sua diminuuntur | sicut extremitates ramorum: || acclpiunt tarnen haec 



fol. 228v aliquando l'iguras perfectorum animalium sine virtutibus eorum n sicut 15 

 apparet in mandragora quae sie habet Eiguram hominis, quod etiam 

 sexus et aliorum accidentiura differentias videtur ostendere. Diximus 

 autem de hiis in ultimo de Plantis. 



| Sic ergo determinata est causa propter quam quaedam auimalia 

 babent multos pedes et quaedam quatuor et quaedam duos et quae- 20 

 dam omnino carent pedibus: et declarata est causa propter quam 

 bomo pedibus anterioribus non indiguit, sed dedit ei natura manus 

 loco pedum anteriorum. 



Gap. II. 



De causa figurae manus et causa usus eius et qualiter est Signum -• 

 intellectus, et de usu pedum quadrupedum. 



81 Signum autem est id quod est habere manus, esse hominem 

 pluris intellectus ceteris animalibus et maioris ingenii || sive rationis, 

 quamquam manus habere non sit causa intellectus, sed potius e 

 contrario intellectum habere, est causa quare habeat manus. | Manus 30 

 enim || non | se habet i| ad intellectum ut causa, sed potius | sicut in- 

 strumentum || et propter hoc etiam hoc instrumentum cum sit opera- 

 tivum sive practicum. proprio quidem Signum est intellectus practici, 

 sed quia practicus non est sine speculativo, ideo etiam ex conse- 

 quenti indicat speculativum intellectum inesse. Cum enim manus 35 

 sit Organum non unius sed multarum specie operationum et genere 

 (universaüter enim omnis generis operationes i'iunt manu) erit Si- 

 gnum eius quod universale principium est omnis generis opera- 

 tionum. Hoc autem non est natura aut virtus animae in modum 

 naturae operans: haec enim non omnis generis operationes, sed unius 10 

 formae et speciei operationem perficiunt sicut ignis ignire et omnis 

 hyrundo omni hyrundini simüiter facit nidum: manu autem et textura 



18 Alb. IL VI 379—81. 27 Arist. Z^i ö 10 p. 687 a 8 



