966 Alberti Magni de animalibus 



diximus, | alia animalia non habent nisi unum modum vigorls et alium 

 habere non possunt, neque possunt alia et alia ad usum arma mutuare, 

 sed potius in quadam sunt necessitate || unum cuius principium aput 

 fol. 229 r ipsa est faciendi: sicut si dicamus dormientem || et calcificem sub-^rte- 

 lares aut calcios facientem, | facere suas || quae propriae sunt somno 5 

 aut arti calciariae proprias | operationes. || Dormicns enim | etiamsi 

 haberet aliam animam || aut principium animae quam id quod opcratur 

 in somno per calorem digestivum, | tarnen non diminueret illum calo- 

 rem || qui in somno operatur per evaporationem ut parte eius alia 

 anima aut aliud animae operaretur principium, sed potius remaneret io 



35 ligatum, et non operaretur calor nisi circa locum digestionis. Similiter 

 autem et calciarius quamvis multa haberet animae principia, tarnen 

 per calciariam artem non operaretur nisi unum quod est factivum 

 calciorum: et sie est in ceteris animalibus quae licet habeant multa 

 animae principia et potentias quae aliae et aliae sunt animae seeun- 15 

 dum Platonem, sicut est sensus et ymaginatio et memoria et huius- 

 modi: tarnen quia omnia haec in modum naturae operantur, non ope- 

 rantur nisi unum quod formam naturae operantis est consequens: et 

 ideo Organa talium animalium determinata sunt ad unain Operationen!. 



| Homo vero || propter universale principium animae'quod habet | multos 20 

 habet modos et vigoris et auxiliorum et potest mutuare hos modos 

 in alios ij et alios seeundum formas artium et coneeptionum suarum: 

 | propter quod etiam armaüet instrumenta exteriora | facit sibi in 

 quantitate et qualitate prout vult et ad omnia haec facienda et mo- 

 venda utitur manu. Manns igitur hominis est ei pro ungula et unguc || 25 

 acuto et curvo | et sicut lancca et sicut gladius et ] generalitcr sicut 

 omnia ; alia instrumenta: omnia enim haec potest facere ]l manu et 

 movere. 



36 | Amplius autem creatio manus conveniens est omnibus opera- 

 tionibus in hoc quod est extensa || ad apprehendendum et | divisa in 80 

 multas partes [| digitorum et articulorum et iuneturarum : | et potest |l 

 homo | una sola parte uti et duabus et pluribus et |l omnibus simul, 

 et hos modos potest mutare 1 in diversos modos. Mobilitas enim di- 

 gitorum convenit aeeeptioni et retentioni. Pollex namque est curtus 

 et grossus propter operationes fortes || ad clausuram manus confortan- 35 

 dam: [ propter quod dicitur digitus maior licet 1! seeundum dimensionem 

 longitudinis | sit minor non enim adiuvatur homo sufficienter per 

 alios digitos sine pollice. Nam sicut diximus quod si non esset manus^ 



3 haec eqs. sunt male eonfusa: sed necessarium est sicut dormiens et cal- 

 ciantem sotulari et facit suas operat. et non diminuit j. c. Sc. äAA' ävayxalov 

 axjTreQ v.ToSeöeitevov äel y.a&evöeiv y.al izävza ttqüztcIv, v.al Ttjv 7i£Ql to a<äfia 

 äÄeÜQav (calorem!) nr t 6en:oT£ y.aTuO-e'jO-ai firjSk uaTujdP.Ätvd-aL o 6q £iöyyuvti> 

 SitXov (arma — animam) k'yojv 4 post dormientem del. calciat m. 1 20 quod 

 habet m. 2. 



