1000 Alberti Magni de animalibus 



staret iuxta alterius corpus, nisi per involutionem. Licet igitur velo- 

 citer sperma emittant, tarnen | ex hoc orta est opinio quod tardius 

 quam pisces separantur, non solum propter maiorem viarum longitu- 

 dinem, sed etiam propter facturam corporum quae est praeter vias 

 dictas || quae non permittit eos sie se tangere sicut tangunt se pisces. 5 

 Haec igitur est causa quare in separatione ab invicem retardantur, 

 fol. 238 v licet cito coeant sicut diximus *% . 



23 Ea autem animalia quae quidem habent testiculos, sed habent 

 eos intra sicut aves, velociter quidem coeunt, sed non ita velociter 

 sicut ea quae testiculos non habent omnino: et causa velocitatis coi- 10 

 tus in talibus est, quia testiculi talium avium coneeptum in se ha- 

 bent sperma antequam ad coitum moveantur: et cum coeunt, facili- 

 ter fundunt, eo quod sunt in ipsis viae spermatis: fusum vero sper- 

 ma facile fluit ad exitum, eo quod vasa non sint suspensa, sed 

 directe viae descendentes dueunt ad exitum: et ideo cursus eius est 15 

 motus naturalis ipsius: et iuvatur ille ab impulsu caloris et spiritus: 

 et sie motus citatur, quia mövetur sperma quatuor motoribus, scilicet 

 natura et anima et calore et spiritu. 



In omnibus autem aliis animalibus est tardus coitus eo quod 

 vasa sunt extra vias et sunt suspensa: et per hoc quod sunt extra 20 

 vias, motus spermatis obliquatur et prolongatur: et per hoc quod sus- 

 pensa sunt, oportet quod ascendat contra naturam per virtutem ani- 

 mae et caloris et spiritus. 



Haec igitur sunt causae velocis et tardi coitus. 



•'.AI'. V. 25 



De causa et dispositione naturali matricum et differentiis earum in 

 animalibus. 



24 | Rationabiliter autem dubitabit aliquis in consideratione facturae 

 et formae matricum et modis figurae ipsius: in hiis enim magna est 

 diversitas matricum animalium. Matrices enim in animalibus sibi 30 

 similia generantibus animalia diversificantur. Non enim in omnibus 

 huiusmodi animalibus unius modi matrices inveniuntur inferius aput 

 iuneturam. In celeti enim matrix invenitur prope sub pariete sicut 

 disponitur in ovantibus. Matrices autem piscium in inferiori || ventris 



| sunt, sicut sunt matrices mulierum. Et in animalibus quadrupedi- 35 

 bus generantibus animalia, est diversitas in matrice seeundum con- 

 venientiam uniuseuiusque. 



| Amplius autem et ovantia diversificantur eo quod quaedam 

 eiciunt ova || perfecta, quaedam autem | imperfecta sicut pisces. Ova 



28 Arist. Zya 8 p. 718 a 35 



4 praeter] prope Sc. öiä z)\v tzsqI zavza ay.evojQiav 32 aput iunetu- 



ram] rtQos roi£ ciQ&Qoig ubi etiam est m. Sc. 33 sicut] ovze zu ^«jozoy.ovvza 



