lib. XVI tract. 1 cap. 7. 1081 



virtus formativa. Ars enim quae est in anima Policliti, est sicut virtus 

 membrorum in membris generantis. Ars autem in securi et manu et 

 dolabro, est sicut formativa in spermate. Ars autem in lapidibus et 

 lignis inducta, est sicut formativa in embrione formata. 

 5 Haec igitur est summa sententiae Aristotelis. 



Cap. VII. 



Et est digressio declarans summam omnium quae dtcta sunt, 



summatira colligendo ex omnibus inductis. 



Si quis autem ex omnium philosophorum praedictorum dictis 41 



io colligendo quae vera sunt, dictas determinare velit quaestiones, pro 

 certo ille solus perfectius cognoscet de virtute spermatis. 



Licet enim Alexander in multis dicat contraria veritati, tarnen 

 hoc verissime dicit quod tradidit de elementorum mixtura quae 

 praecipue est in spermate quod per multas transit digestiones. • Non 



15 enim simplex elementum est cibus, sed aliquid commixtorum et ideo 

 cibus antequam sit cibus animalis, multas habuit suorum componen- 

 tium digestiones et maturationes. Postquam autem iam cibat, digeritur 

 post separationem siccae et terrestris superfluitatis in stomacho: et 

 id quod assumitur, assimilatur. Digeritur etiam per separationem 



20 aquosae superfluitatis ab ipso in epate et id quod assumitur et dige- 

 ritur et lavatur et mundatur, et sub corde cordis vitalem et motivam 

 ad membra accipit virtutem: fluendo autem per venas pellitur a 

 spiritu et calore et digeritur etiam in eis, et residet ex ipso quod 

 fetulentius est: et quod viscosius et frigidius est, stat nee progreditur 



25 usque ad ultimum terminum venarum : et quod levius est, superenatat 

 et evaporat, et currit ad membra id quod est sincerius et purius. 

 Quarto etiam in ipsa resudatione a venis, virtute membrorum digeritur 

 et subtiliatur quia sicut diximus superius in ante habitis libris, extrema 

 venarum strieta sunt, nee transit per ea nisi quod est subtilius: et 



30 tunc demum superfluum illius semini deputatur : quod tarnen adhuc 

 ulteriorem in vasis seminariis accipit digestionem. 



Et in omnibus hiis sunt tres virtutes calorem digerentem in- 42 

 formantes: virtus ignis videlicet hoc modo quo subtiliata est virtus 

 ignis in ita ut dictum est, subtiliter commixto: et hanc virtutem 



35 informat virtus caelestis quae fundat et substantificat ea quae digeruntur 

 eo quod est virtus corporis perpetui et substantiam suam uno modo 

 retinentis: et haec virtus habet virtutes multiplicatas ex sitibus et 

 motibus coniunetionum et praeventionum et aliorum quae superius 

 dieta sunt. Hanc autem virtutem caelestem adhuc ultimo informat 



40 virtus animae, sicut motus instrumenti arehytectonici informatur ab 



3 formatiw" sup. lin. pro deleto ars m. 1 20 post ipso del. et id 



quod a m. 1. 



