1082 Alberti Magni de animalibus 



arte archytectonica: per quam informationem animae incipit öperari 

 ad vitam sive quod verius est, ad vivum et ad animatum: et istae 

 virtutes simul collectae sunt in spiritu et calore spermatis: et quia 

 operantur ad substantiam animatam in quantum sunt caelestis corporis 

 et animae, ideo dicuntur nee virtutes esse sicut ars et sunt in semine 5 

 sicut ars est in instrumentis artis: et quia sunt animae et operantur 

 fol. 260 r ad animatum, ideo sicut artifex y, statuarius secundum totam virtutem 

 artis statuariae est in manibus et instrumentis quibus operatur statuam, 

 ita anima et caelestis influxus secundum totam virtutem animandi et 

 formandi sunt in spiritu et calore spermatis, et hoc est quod dixerunt 10 

 peritiores Perypatheticorum quod anima est in semine non ut enthe- 

 lechya corporis potentiam vitae habentis, sed potius sicut artifex et 

 ars sunt in instrumentis in quibus fit artifieatum. 



43 Est autem hiis adhuc addendum quod cum omne opus naturae 

 sit opus intelligentiae, sicut in aliis libris pliysicis iam determinavimus, 15 

 quod istud maxime est opus intelligentiae in quo virtus intelligentiae 

 opus naturae terminat ad formam sibi propinquiorem et similiorem. 

 Cum enim iinum et idem sit opus naturae et intelligentiae eo quod 

 natura per intelligentiam et intelligentia in natura operatur: terminus 

 tarnen operis aliquando propinquior est naturae et aliquando propin- 20 

 quiorest intelligentiae. Quando'enim formae quae secundum esse etposse 

 sunt materiales et corporeae sunt fines huiusmodi operis, pro certo 

 est terminus operis propinquior naturae et vineunt in opere qualitates 

 elementales primae et consequentes quae causantur ex eis in mixto. 

 Quando autem elevatur forma super conditiones materiae corporalis, 25 

 secundum quod plus et plus elevatur, sie plus et plus appropinquat 

 ad intellectualis naturae sive intelligentiae similitudinem, et vineunt 

 tunc vires intelligentiae in naturae opere. 



44 Et primus quidem liuius gradus quo supra naturam corporis 

 elevatur, est in vegetabili quod plura et non unum sicut forma cor- 80 

 poralis operatur. Secundus autem elevatior gradus est in sensu 

 partieipantibus quae aeeipiunt formas sensibilium sine materia sicut 

 cera aeeipit figuram sigilli sicut in libro de Anima diximus, quod non 

 praevalet facere aliqua virtutum corporearum formarum. Summus 

 autem gradus est. quando ipsa forma talis est quod nee actus est 35 

 alieuius partis corporis nee ad armoniam corporis aut virtutem armoniae 

 operans sicut est partieipans ratione, quod fere ad similitudinem 



33 Alb. IL II 1, 3 



28 post opere add. edd.: Propter hoc anteilige, quod unius formae corpo- 

 ralis una est operatio: cum ergo formae vegetativae plures sint operationes, 

 sicut est vivere, nutriri, augmentari, sibi simile generare, sequitur quod forma 

 vegetativa non est forma corporalis: quia propinquior est intellectivae quam 

 naturae 33 non sup. lin. m. 1. 



