lib. XVI tract. 1 cap. 9. 1087 



autem totum contrarium eius quod dictum est, apparet in spermate. 

 Tota autem huius quaestionis difficultas est in hoc quod nullo modo 

 verum videtur aquae speciem a calore debere inspissari, || sed potius 

 liquescere et solvi: | sperma autem inspissatur calido || epsetico | in 

 5 corpore animalis, || et solvitur et liquescit Mgido quando est extra 

 corpus animalis. 



Si autem aliquis dicat quod spermatis prima materia non est 52 

 aqua, sed potius | quod in sua materia est multum terrae || et ideo 

 constat et inspissatur utroque tarn calido quam Mgido : hoc erit contra 



io communem omnium positionem antiquorum qui aquam posuerunt 

 principium esse generationis animalium et persuasionem acceperunt 

 ex genitura, genituram sperma vocantes. 



| Solutio autem quaestionis inductae scitur ex accidentibus hiis 

 quae distincte in praecedentibus determinata sunt de spermate: || Est 



15 enim sperma substantia aquea butirosa pinguis, conveniens in multis 

 cum substantia olei, et est in ipso subtile terreum sicut in pinguibus, 

 vincens tarnen in eis quae talia sunt, est spirituale humidum aerum. 

 In quibus autem huiusmodi est substantia, | non inspissatur tantum ex 

 terreo constante in ipsis, sed etiam ex || multo subtili et spirituali 



20 ventoso | aereo || quod intercluditur intra ipsa per calorem et motum : 

 | hoc enim || totam substantiam materiae | facit || ampullosam | quod 

 efficitur sicut spuma, et quanto fuerint ampullae minores et latentiores, 

 tanto fit substantia albior: || et Signum est quod tanto Spiritus inclusus 

 in ipso sit subtilior et nobilior. Materia autem aerei et spiritualis 



25 humidi fache convertitur in huiusmodi spiritum. | Hac enim eadem de 

 causa videmus inspissari oleum : || quia hoc inspissatur | multiplicato in 

 ipso aere || et per calorem et per frigus. 



Similiter autem in operibus alkymicis | quando || miscetur lytar- 53 

 girum sive | scoria argenti miscetur cum aqua et oleo et movetur 



so fortiter || et percutitur, per ampullas ] inspissatur et dealbatur multum, 

 cum ante hoc esset nigrum || vel fuscum. | Causa autem huius est || 

 inclusus | aer qui commiscetur cum ipso: et propter eumdem albescit 

 eo quod ipse est perspicuus, et facit clarescere substantiam eius cum 

 quo miscetur. Aer enim est causa et incrementi et albedinis in 



.15 materia illa: sicut etiam || raritate quantitatem maiorem et albedinem 



accipiunt | spuma et nix. Nix enim est spuma || quaedam congelata. 



Similiter autem in operibus communibus ad visum probatur 



accidere | quando aqua miscetur cum oleo : aqua || enim ex tali mixtura 



| inspissatur et albescit || propter ampullas quas in ipsa facit aereum 



8 Si igitur in eo est aliqua admixtio terrae et aquae, non debet totum 

 esse humidum Sc. 22 spuma et quo f. (del.) et quanto m. 1 26 multi- 

 plicato] quando admiscetur cum aere Sc. 



69* 



