lib. XVI tract. 1 cap. 16. 1107 



faciunt pullos ex ovis nisi interius eo quod ova sua sunt mollia et si 

 exirent incompleta, corrumperentur ex occasionibus multis. 



! Adhuc autem cooperatur multa terrestritas quae est in huius- 

 modi animalibus : haec enim sunt terrestria et minoris caloris : et ideo 

 5 oportet ovare et pullificare interius. Animal enim quod est magnae 

 terrestritatis et parvae humiditatis et modici caloris, habet sperma 

 siccum et frigidum: et hoc est pigrum ad complendum conceptum, 

 nisi habeant multa foventia se extrinsecus, et ideo extra animal non 

 compleret ova, sed oportuit remanere in ipso: nee materia in tali 



10 animali constaret donec apprehenderetur et formaretur virtutespermatis 

 eo quod ipsum est pigrum in operationibus propter frigus et siccitatem: 

 et ideo oportuit materiam congregari in ovo : et haec est vera causa 

 quare vipera et sibi similia et ovant intus et complent ova interius 

 et cum Mgidum sit animal, nee testae indurentur nisi per multum 



15 calidum, oportuit etiam haec ova mollia esse et viscosa. 



| Hiis igitur sie determinatis circa diversitatem ovantium, loqua- 83 

 mur de spermate quaerentes utrum sit in ipso virtus animalis. Quia 

 autem sperma movet ad generandum animal et non per virtutem 

 extrinsecam, sed per se ipsum, oportet quod in ipso sit virtus forma- 



20 tiva et nutritiva per quam in nutrimentum sui materiam <habeat> unde 

 formet et compleat membra. Generatio enim membrorum a spermate 

 non est simul: quoniam satis constat per inspectionem aborsus quod 

 cor est quod primo formatur in omnibus animalibus: et in animalibus 

 in quibus non est cor, formatur membrum primo quod est loco cordis. 



25 Et sicut cor primum est in vitae partieipatione, ita m ultimum est in f i 261 r 

 moriendo: vita enim diutius est in ipso quam in aliquo membrorum 

 aliorum. Non enim est verum quod quidam dieunt epar aut pulmonem 

 primo formari ante cor, sed in aborsu latere propter parvitatem. Si 

 enim parvitas esset causa latentiae, deberet cor magis latere quam 



30 epar vel pulmo quia minus est ipsis, et tarnen in aborsu apparet ex- 

 presse quando non apparent alia membra interiora quae sunt epar et 

 pulmo et cerebrum. Excessus enim virtutis est in semine patris supra 

 semen matris in generatione naturali : et haec duo coniunguntur sicut 

 motor et motum. 



35 | Operator autem sanguinis unde deeiditur semen et generator 84 



est epar || seeundum aliquos : hoc enim dicit Galienus sed seeundum 

 Aristotelem Operator sanguinis | est || cor et ab ipso deeiditur sperma 

 sicut patet per antedieta. | Sed sperma quod separatur a sanguine, 

 non completur a corde vel epate, sed potius a vasis seminariis: et 



40 postquam completum est, eicitur a corpore maris in matricem : et 

 tunc movet guttam ibi inventam tali ordine, ut primo creet in ea 



36 Galen, de iuvam. memb. V 3 37 Arist. IL 



20 habeat edd. deest C. 32 enim sup. lin. m. 1. 37 est] aut Avicen. 



