lib. XVI tract. 1 cap. 17. 1111 



videbantur dicenda, adhuc oportet melius intelligere qualiter masculus 

 et femina exiguntur ad generationem. 



Ad hoc autem bene intelligendum oportet scire, quoniam formae 

 quae sunt in generatione sunt diversae : et quaedam earum sunt 



5 materiales nichil penitus agentes nisi ex principiis primarum quali- 

 tatum aut ex hiis quae causantur ex mixtura ipsarum, et illae sunt 

 clausae et absortae in materia, et ideo rationem animae non habent 

 sicut est forma lapidis: et illae sunt perfectae coagulatione vel lique- 

 factione vel aliqua passione qualitatum primarum activarum vel passi- 



10 varum quas in quarto Metheororum determinavimus. Quaedam autem 

 sunt non adeo absortae a materia, sed elevantur supra virtutes prin- 

 cipiorum commiscentium materiae, ita quod agunt non unum per 

 potentiam naturalem, sed plura sicut est anima vegetabilis <quae> 

 nullam omnino habet formae simplicis operationem extra materiae 



15 qualitates. Nutrire enim non fit nisi cibo corporeo materiali et simi- 

 liter augere et generare: et ideo huiusmodi formae sunt in materia 

 nee exigunt distinetum agens et generans eas extra materiam, sed in 

 materia mixtum agens, sicut et ipsae seeundum substantiam et esse 

 et seeundum operationem permixtae sunt. Propter quod in tali quidem 90 



20 generatione talis formae est quidem virtus generans et formans alia 

 ab eo quod formatur: sed tarnen in eadem materia est illa virtus 

 permixta sicut in libro de Planus diximus virtutes istas esse coniunetas 

 in unum. Sed sunt quaedam formae quae habent operationes et 

 passiones in nullo communicantes cum materia: sicut est anima 



25 sensibilis quae aeeipit formam sensibilis omnino sine materia sicut 

 reeipit cera figuram anuli praeter materiam anuli auream vel argenteam, 

 et movet nuntio sibi facto de motu appetitus per huiusmodi formam 

 quam sine materia aeeipit : et illae formae non possunt esse absortae 

 et omnino coniunetae cum materia propter quod etiam id quod 



30 formaliter est generans et agens huiusmodi formas, oportet esse 

 distinetum a materia: et cum materia sit in femina, oportet quod 

 activum generationis huiusmodi animalium sit extra eam : et ideo 

 oportuit creari masculum: et hoc est quod dicit Aristoteles quod 

 masculus est propter animam sensibilem in animalibus, et non propter 



35 vegetabilem : et habilitans quidem et effectivum prineipium posset 

 esse in femina ad animam vegetabilem, sed ad sensibilem perfeetam 

 non est in ipso aliquo modo: et huiusmodi habitualis habilitas in 

 spermate mulieris a Galieno virtus informativa vocatur: et hoc est 

 quod dicit Aristoteles quod ovum venti vivit potentia, sed non egre- 



40 ditur ex eo avis, et quod gutta coneepta in matrice feminae vivit 



10 Alb. IL IV 1, 1 eqs. 22 Alb. II. II 1, 1 38 Galen. II. 39 Arist. IL 

 p. 737 b 30 



14 post nullam add. q m. 3 sup. lin. habet] hni C. 



