1146 Alberti Magni de animalibus 



piscium ovantium color in ovis est unicus, || citrinus scilicet, | eö quod 

 ovant ova incompleta quae extra || ovata |crescunt|| antequam produ- 

 cant animalia. 



| In antehabitis autem huius scientiae dedimus distinctionem 

 matricum animalium ovantium et ostendimus differentias || figurarum 5 

 | earum et qua de causa est || hoc membrum in animalibus, | et ibi 

 diximus quod animalium quae || impraegnata | habent animalia in ma- 

 trice, quaedam habent matricem sitam inferius prope iuncturas || ancha- 

 rum sive yliorum, | quaedam autem habent eas || superius | prope pa- 

 rietem. Et celety quidem matricem habet prope parietem: animal 10 

 autem quod || et concipit et | generat animal, habet matricem inferius 

 ut homo et equus et hiis similia. Similiter autem quaedam ovantium 

 habent matrices inferius sicut pisces: quaedam autem habent eas 

 superius sicut aves. 



3 | Contingit autem quod quaedam aves per se || sine coitu | ova 15 

 concipiunt: et haec ova vocantur ova venti: quod || dicit Aristoteles 



| non convenire avibus boni et multi volatus, nee avibus || rapaeibus 

 | curvorum unguium, sed potius avibus multorum ovorum || quae non 

 multum volant, nee habent multas et magnas et fortes pennas. | Super- 

 fluitas enim humida spermatica in talibus avibus transit in alas et 20 

 pennas || et consumitur etiam labore multi volatus in venando: et ideo 

 non coneipiuntur in eis ova nisi per sperma maris attrahens materiam. 

 Ego tarnen vidi avem rapacem domesticam quam dieunt sperverium 

 sive nisum. i'aeere plura ova venti: sed fuit domesticus, et tunc non 

 venabatur, sed stetit in sporta ubi se remutabat in pennis: et ideo 25 

 habundabat in huiusmodi superfluitate. | Diximus enim iam in ante- 

 habitis quod menstruum et sperma sunt de superfluitatibus || quartae 

 digestionis : et natura in quibusdam non potest maturare et facere 

 habundare haec duo propter causas quas diximus iam: et propter 

 hoc aves rapaces nee multorum sunt ovorum nee multi coitus: sed 30 

 potius corpora earum sunt sicca et parva et acuta. 



| Aves autem ponderosae || non | boni volatus existentes, multae 

 sunt generationis sicut columbae et sibi similia. Mali autem volatus || 

 simul et paucarum pennarum | sunt praeeipue gallinae et cubeg et 

 alia hiis similia et habent multam || ovalem | superfluitatem. Propter 35 

 quod etiam mares horum generum multum coeunt et feminae multam || 

 ovalem | habent materiam. 



4 | Eorum autem modorum avium quae multa ova faciunt, quaedam 

 faciunt multa simul || ante cubationem | et quaedam faciunt successive || 



5 Alb. II 2,4. V 1,3—6. VI 1—2. XV 1,5—6 



18 quoniam aves multorum ovorum sunt multae superfluitatis Sc. = 

 Arist. 21 pennas] et corpus huiusmodi avium est parvum siecum acutum Se. 

 = Arist. 25 posl stetit del. inquietus m. 1 34 cubeg] n^Smeg. 



