1152 Alberti Magni de animalibus 



a citrino propter parvitatem sui et Mgiditatem piscium : propter quod 

 ovum eius est sicut commixtio quaedam facta ex albo et citrino. Ova 

 autem venti duos habent colores et sunt imperfecta, eo quod adhuc 

 indigent spermate maris. 



14 | Nec est || verum quod quidam dicunt quod | causa diversitatis s 

 colorum || sit | ex mare et femina, ita quod album sit ex mare et 

 citrinum ex femina, sed potius ambae superfluitates sunt ex femina et 

 pars una est calida et altera est frigida: et cum calor est multus in 

 ovis, tunc separantur in ovis isti duo colores et dividuntur: cum autem 

 modicus calor est in eis, non poterit dividere, || et tunc erunt permixti. 10 

 | Sperma autem maris || tenet et | sustentat || humores | tantum : et ideo 

 in prima generatione apparent ova alba, et || postea paulatim i apparent 

 citrina post aliquot dies propter hoc quod multus tunc immiscetur eis 

 sanguis. In complemento autem ovi vincit calor |! separans : | et ideo 

 tunc album generatur in circuitu sicut || subtilius | humidum ebulliens 15 

 in circuitu citrini. Album enim naturalitcr est humidum: et in ipso || 

 sicut in sul)iecto | est calor animae: et propter hoc dividitur et ponitur 



15 in circuitu citrini. Citrinum autem eo quod est terrestre, ponitur 

 intra |! sicut centrum: et ideo sicut in mundo terra est in medio aquae 

 et aeris et ignis. ita citrinum est in medio aquei in ovo. | Cuius Signum 20 

 est quod si quis acceperit rnulta ova||et frangat ea | et commisccat || 

 citrinum cum albo | et totum postea ponat in membrana sicut in | vesica, 

 et postea decoquat || lento calore, | inveniet citrinum in medio et album 

 in circuitu || nisi fuerint ova vetusta et corrupta. Tarnen quando 

 frangitur ovum recens, vitellum natat super album, cum tarnen secun- 25 

 dum naturam sit gravius albumine: et huius causa est quia principium 

 motus nutrimenti iam est in vitello : et ideo per principium illud habet 

 motum sursum versus membra quae nutrienda sunt eo quod iam 

 paratum est ad attractionem : propter quod etiam ova in cibum sumpta 

 conveitibilia sunt multum : et vitellum melius nutrit quam albumen : et 30 

 haec est etiam causa quod pullus generatur in circulo continuante 

 inter convexum vitelli et concavum albuminis. 



| Sic ergo determinata est causa propter quam quaedam ova 

 habent duos colores et quaedam unum. Principium autem quod est 

 ex spermate maris. separatur in ovis et stat ex parte illa qua ova 35 

 sugunt humorem ex matrice. j| In ovo autem positum est pertingens 

 ex albumine ovi: in qua totum sperma maris situm est usque ad 

 vitellum citrinum, ex quo sugitur nutrimentum quando formantur et 

 complentur membra. 



19 et 24 ex Avicen. de animal. XVII 1 fol. 52r 36 Avicen. IL 

 11 tenet in marg. m. 1 del. m. 2 Herum add. m. 3. 



