lib. XIX tract. un. cap. 3. 1251 



aere convenit esse secundum naturam: et etiam quod non sit ex igne 

 ostendimus ibidem. Convenientius igitur est credere quod causa co- 

 lorum sit ex humoribus || aqueis oculum componentibus. | In quibusdam 

 euim oculis plus est humoris et in quibusdam minus, || et in quibusdam 

 5 est humor profundius positus, et in aliis magis accedit ad superius 

 sive ad anterius oculi. ] In quibusdam igitur oculis humor est multus || 

 et in oculo profunde submersus erit color niger, | quoniam nigredo 

 oculi causatur ex aquae multitudine. Cum autem humor fuerit mo- 

 dicus || et ad anterius oculi accedens, | erit color glaucus. || Quando 



10 autem fuerit multus quidem humor, sed non superhabundans, erit 

 color aciei oculi sicut lapidis azurini. | Et in illis coloribus oculi di- 

 versantur secundum magis et minus, || secundum diversitatem humoris 

 et quantitatis eius. 



| Causa vero propter quam oculi glauci non sunt acuti visus in 12 



15 die et oculi nigri non sunt acuti visus in nocte, est quia glaucitas 

 propter parvitatem humoris a multa luce || diei | fortius || quam possit 

 sustinere, | movetur, || et ideo confunditur visus: | paucus enim humor || 

 nimis | clarificatur ex multa luce : motus enim oculi est ex claritate || 

 et susceptio formarum in oculo ex humiditatis potestate: et quando 



20 confunditur multa luce sicut speculum radiis suppositum, non habet 

 determinatum motum ad res visibiles. | Econtra autem nigri minus || 

 in die | vincuntur || claritate | propter humoris multitudinem: || et ideo 

 in die magis adunatum habent visum. Econtra autem in nocte | quia 

 lumen noctis est debilius II et tale lumen naturaliter proportionatur 



25 humori pauco, melius ad videndum in nocte movetur | humor || paucus 

 in oculo glauco: et niger e contrario se habet, quia paucum lumen 

 multum humorem movere non potest, | in nocte enim est || debilis 

 | motus II et | gravis II propter defectum luminis. | Maior autem motus || 

 luminis quam sit facultas oculi, | dissolvit minorem II qui secundum po- 



30 testatem est oculi. | Et propter hoc illi qui transferuntur ex coloribus 

 fortioribus || multum illuminatis, et ex claritate forti quae est sub sole, 

 | ad loca opaca minus lucida, || prius nichil vident. | Quicumque enim 

 motus || debilis | est ad interiüs II visus proficiscens a sensibilibus, | pro- 

 hibebitur a motu ad exterius: II quia semper fortior motus excludit de- 



35 biliorem : j et generaliter visus debilis non bene videt res clarissimas 



sed patitur ex n eis || et retunditur, | eo quod ultra proportionem a f i 302 r 

 talibus movetur humor || visivus | oculi. 



| Hoc autem quod dictum est, etiam ex aegritudinibus oculi ma- 

 nifestatur. Infirmitas enim || visus in die | glaucis evenit oculis, et impo- 



40 tentia visus in nocte accidit nigris: quoniam glaucitas siccitas quae- 



11 sicut lapidis azurini] sicut lapidis lazun Sc. deest text. Gr. 18 clari- 

 tate] claritate non ex humiditate Sc. 39 Infirmitas visus in die] glaucitatis 

 vd yAavxapa 39-40 impotentia visus in nocte] ol vvxzdAwnes. 



