lib. XIX tract. im. cap. 4. 1253 



| Hac etiam eadem de causa infirmorum oculi et senum glauce- 

 scunt. Senes enim humiditate destituuntur naturali et habundant ex- 

 tranea. Tarnen tarn glaucitas quam varietas oculi est duplex, naturalis 

 videlicet et || innaturalis sive | accidentalis sicut patet per ea quae 



r> diximus in anathomia oculi. Varietas autem oculi provenit ex per- 

 mixtis causis glaucedinis et nigredinis. 



| Amplius si oculus esset ex igne compositus sicut Empedocles 

 opinatur, oporteret quod oculus glaucus esset impeditus et infirmus 

 propter humoris privationem in quo debet ignis diffundi. 



10 | Amplius aliqua est nigredo in oculis quae visum aut diminuit 



aut impedit, quia impedit transitum visus. Si enim nigredo sit propter 

 obscuritatem albuginei humoris, vetabit transitum visus per hoc quod 

 prohibet translucentiam et impressiones [| in oculo fieri usque ad cri- 

 stallinum humorem. | Idem autem accidit in oculo habundantis et ob- 



15 scurae humiditatis: hee enim inoboedientes sunt transitui iormarum 

 usque ad cristallinum, neque permittunt visum ad anterius exire ad 

 sentiendum. 



| Amplius licet oculus niger propter multum humorem minus 16 

 videat in nocte, tarnen nigredo propter tunicam adunat visum fortius. 



20 | Oportet autem scire quod acumen visus est duplex: dicitur 



enim visus acutus a remotis videns, et dicitur visus acutus rei visibilis 

 parvas differentias bene conprehendens. Et causa primi acuminis est 

 quod non habet visus multam humiditatem : et ideo angustato et con- 

 tractu visu non bene videt. Sed quando cum quantitate proportio- 



25 nata circumfundimr et iuvatur lumine circumstantis, tunc bene videt: 

 quia tunc partes oculi non nimis patiuntur neque confunduntur a 

 nimia claritate vicini visibilis. Causa autem comprehensionis diffe- 

 rentiarum rei vicinae est multus clarus et subtilis humor qui a forti 

 et propinquo visibili fortem motum accipiens non confunditur neque 



30 obscuratur. Oportet etiam scire quod quando oculus figitur % super fol. 302v 

 rem aliquam et nititur fortiter comprehendere eam, movetur ad ex- 

 terius et laborat, et ideo post visionem revertitur et movetur ad inte- 

 rius et tunc minus videt si qua obiciuntur eidem quia non est adhuc 

 reversa virtus eius ad exterius. II 



35 | Sic igitur non solum illa quae diximus || de humoribus | sunt 17 



causa || naturalis | acuminis visus vel debilitatis, sed etiam dispositio 

 cutis || sive tunicae | quae est || super oculos et praecipue | super pu- 

 pillam: haec enim || in subtili visu | debet esse valde clara et lenis et 

 gracilis et tenuis ad hoc ut levius et facilius moveatur per ipsam 



40 visus. Lenem quidem esse oportet ne sit in ea rugositas: quoniam 



35 Arist. Zye 1 p. 780 a 25 



5 Varietas] esechel Ävicen. 10 diminuit Avicen. dinuit C m. 1 et 3 

 38 clara] alba Sc. = Arist. 



