lib. XX tract. 1 cap. 4. 1281 



Gap. IV. 

 Qualiter ignis participatur ab animalium corporibus. 

 Eodem autem determinationis modo videndum est qualiter ignem 16 

 animalium corpora participent. Multos enim effectus ignis in corpo- 

 5 ribus animalium esse cognoscimus sicut est decoquere, digerere, se- 

 parare omogenia ab etherogeniis, congregare omogenia, perforare, 

 ampliare vias, consumere humidum, expellere cum impetu quaedam 

 superflua, et huiusmodi alias operationes notas inveniet quis in ani- 

 malium corporibus si quis diligenter intendens perscrutetur. 



io Omnes enim dictae operationes non efficiuntur a calido nisi 



quod est calidum ignis. Decoctio enim chyli seminalis et nutrimen- 

 talis non potest fieri nisi per calidum igneum: et hoc licet iam osten- 

 sum sit in quarto Metheororum, tarnen et hie dieimus quod omnis 

 decoctio fit a calore naturali aut alieno : constat autem quod decoctio 



15 quae fit in animalium corporibus constituendis aut nutriendis fiet per 

 calidum: et cum decoeta constent et inspissentur, non fit decoctio 

 nisi per humidi eduetionem: humidi autem eduetio non fit nisi per 

 calidum ignis. Et sie patet quod decoctio propria est operatio ignis. 



Similiter autem se habet et digestio. Digestio enim est decoctio 17 



20 quaedam, quando a proprio et naturali calore completur et terminatur 

 humidum seminale vel nutrimentale, et ad finem naturae congruum 

 deducitur, et removetur a qualitatibus naturae contrariis. Non enim 

 humidum seminale induet umquam formas animalium et membrorum 

 ipsorum, nisi prius sit in termino congruenti formis ipsorum : <sed> ad ter- 



25 ininum sive complementum formis membrorum congruum non dedu- 

 citur nisi per calorem a contrariis passionibus separantem. Terminum 

 autem voco materiam humidi in qua seeundum proximam potentiam 

 sunt formae membrorum totius corporis: et statim per simplicem et 

 unicum motum formativae edueuntur de ipso sicut et nutrimentum 



30 digestum esse dieimus quando pervenit iam ad ultimam membrorum 

 assimilationem, post quam nichil sequitur nisi conversio ad formas 

 membrorum. Haec autem expoliatio a formis contrariis et assimilatio 

 ad virtutes membrorum non potest fieri nisi calido ignis. Nulla enim 

 omnino qualitas simpliciter est activa nisi calor ignis: quia frigiditas 



35 quae videtur esse qualitas activa, potius agit reprimendo et constrin- 

 gendo quam expoliando quaedam et inducendo alia. Quod enim re- 

 primit, non expoliat et ideo cruda et indigesta manent frigida. Sed 

 caliditas quae facit ebullire ex centro humidum, expoliando alterat et 

 inducendo quasdam passiones: et ideo digestiva est et terminativa. 



40 Amplius separare proprius est effectus ignis. Per hoc enim quod 18 



13 Alb. IL IV 1, 1 eqs. 



8 notas corr. in multas m. 3 24 sed sup. lin. m. 2? 



