1296 Alberti Magni de animalibus 



moveri elementa per radios emysperii. Radius enim ascendentis per- 

 cutiendo contingente linea tangit et dat qualitatem, et dum continue 

 elevatur ascendens radius percutiens, profundatur in id quod percussit, 

 donec in meridie erectus stat infixus in ipsum reflexus in seipsum, 

 et totam sibi virtutem suam imprimens, et ponet ipsum a cenit rei & 

 generandae usque in profundum secundum dyametrum longitudinis 

 rei generandae. Cum autem continue postea descendit quod primo 

 fuit ascendens, deficit tandem in linea contingente ipsum in occasu: 

 et sie per radium ascendentis in ortu et occasu penetrat in ipsum 

 secundum dyametrum latitudinis rei quae generatur. Et haec est 10 

 causa quod membra sinistri lateris et dextri aequalia et similia sunt 

 in figura, sed in virtute et potentia sunt dissimilia: quoniam virtus 

 45 omnis in caelo fortior est ascendens quam descendens. Has autem 

 duas virtutes longitudinis et latitudinis perficit peryodos secundum 

 motum diurnum qui est ab Oriente in oeeidentem super circulos aequi- 15 

 noctiali paralellos et super polos mundi rotatos. Per motum autem 

 qui est peryodi ab oeeidente in orientem super polos orbis signorum 

 et super circulos zodiaco parallelos qui etiam motus est ab Austro in 

 Aquilonem, et vocatur ab ante in retro radius ascendentis, influit lu- 

 men et virtutem rei quae generatur secundum dyametrum mensu- 20 

 rantem profundum ipsius ab ante in retro. Et sie corpus habebit se- 

 cundum tres dyametros plenitudinem virtutis caelestis, qua movetur 

 ad esse et generationem. Nee est radius alieuius signi caelestis sie 

 longitudinem et latitudinem et profundum rei penetrans sicut radius 

 ascendentis, et ideo est quod qualitates rei generatae maxime co- 25 

 gnoseuntur per ascendens. Sic igitur perficitur divisio elementorum 

 et penetratio unius iu alterum. Et sie duorum supradictorum quae 

 ad mixturam exiguntur, ratio competens est inventa et causa et modus. 

 <m Haec autem non se invicem alterabunt t et frangent propter 



dietas virtutes: eo quod per huiusmodi motum radii super materiam 30 

 eius quod generatur, non restringitur in seipsam materia, sed potius 

 egreditur extra seipsam: propter quod exigitur occasus et descensus 

 radii formantis generatum sub emisperium ad angulum Occidentis et 

 ad angulum mediae terrae et sie continue reditus eius ad angulum 

 Orientis ut ex frigore umbrae et noctis id quod in extremo est ma- 35 

 teriae, inspissetur et sie contineat intra se virtutem calidi et humidi 

 ne elabatur, et similiter alias virtutes quae sunt in materia. Sic enim 

 retentae convolvuntur in seipsis qualitates primae et frangunt se in- 

 vicem et removent se ab excellentiis et dedueuntur ad medium aequa- 

 litatem habens aut ratione arismetica aut ratione gyometrica, sicut 40 

 saepius exposuimus. Et haec sunt illa tria quae ad mixtionem exi- 

 guntur. Non enim mixta in toto transmutantur secundum formas sub- 



5 sup. ponet add. ut m. 3 7 posteaj -a add. m. 3 32 quod sup. lin. m. 2. 



