1306 Alberti Magni de aniraalibus 



Incipit tractatus secundus vicesimi libri de animalibus qui 

 est de virtutibus formalibus corporum animalium. 



Gap. I. 



De virtute primae causae quae sit et qualiter multiplicetur in 



effectibus et qualiter agat. 5 



63 De principiis materialibus corporis animalis in praecedenti tractatu 



iam determinatum est. Oportet autem nunc etiara de formalibus prin- 

 cipiis in hoc sequenti tractatu determinare antequam de compositione 

 corporis ex dissimilibus partibus facta pertractare possimus. 



Sunt autem virtutes formales animalium corporum quaedam io 

 simplices non nisi moventes, quaedam autem sunt compositae ex 

 motore et moto: quaedam autem sunt animales et quaedam sunt 

 corporales. Et omnes istae virtutes sunt compositae ex motoris moti 

 virtutibus praeter primam virtutem quae non est virtus nisi moventis 

 primi. Et has virtutes et modum actionis earum in materiam corporis i& 

 animalium nos oportet determinare si perfectam scientiam volumus 

 accipere de animalium corporibus. 



Primo igitur distinguamus has virtutes e tdeterminemus eas, et 

 postea dicamus modum actionis singularum. 



Prima igitur virtus quae est motoris primi qui principium est 20 

 totius universitatis, est virtus eius quod movet tantum: non enim 

 habet aliquam ante se priorem (|iiae moveat ipsam: et haec est quae 

 formalis est et inlormaf omnes alias sicut calidum informat omnia 

 calida. lila enim est quae, ut dicit Plato, universaliter habet et prae- 

 habet omnes formas quaecumque fiunt in omni materia: et sunt formae 25 

 quae fiunt in materia ymagines quaedam ipsius sicut in praehabitis 

 ostensum est: et haec virtus est communicata rebus in quibus fit ge- 

 neratio secundum proportionem uniuscuiusque suscipientis ipsam: et 

 est in eis secundum posse rerum generabilium, et non secundum hoc 

 quod est in causa prima. 30 



(>4 Huius autem exemplum aliud conveniens habere non possumus 



in corporibus nisi in hiis quae per se et secundum suas essentias 

 agunt, sicut luminare solis et calor et huiusmodi: et in spiritualibus 

 habemus intellectum activum sive practicum. Luminosum enim ita 

 ebuUit luces quod continue videtur moveri motu ebullitionis si ipsum 35 

 est fons lucis sicut est sol: et ideo etiam quidam dixerunt solem mo- 

 veri motu titubationis: cum enim fundit lucem, opinati sunt titubare 

 solem: et hee quidem luces in sole sunt unius formae et naturae et 

 essentiae. Incidentes autem aliis corporibus quae distant a sole, di- 



24 Plato Tim. 50 B? 



1 post vicesimi atram. nigr. add. primi m. 1 87 ante titubare del. 



hindere m. 1. 



