Üb. XX tract. 2 cap. 2. 1309 



Et caeleste quidem licet habeat multitudinem secundum omnem motum 

 caelorum a primo caelo usque ad orbem lunae existentium, tarnen vir- 

 tutes omnium superiorum confluunt in unum orbem, non quidem ali- 

 cuius planetae aut caeli singularis, sed potius in revolutionem orbis 

 5 qui peryodus vocatur et duodecim circulorum comparatione compo- 

 nitur qui duodecim domus vocantur, ad quas sydera omnia referuntur 

 sicut in antehabitis diximus. Semper enim superior orbis influit in- 

 feriori formam influxam sibi a causa prima quae descendendo per 

 participationem determinatur continue et multiplicatur. Et hoc est 

 10 quod dicitur quod quaelibet intelligentia movens orbem est plena formis, 

 sed superiores habent magis formas universales et inferiores magis 

 determinatas et minus universales. Universales autem dico secundum 

 quod universale est causa formaliter praehabens et simpliciter habens 

 ea quae post ipsum sunt, non secundum ambitum praedicationis sicut 

 15 saepius expositum est. Cum igitur huiusmodi virtus nr sit peryodi, fol. 336v 

 et ad peryodum referatur circulus obliquus, et etiam circulus rectus 

 secundum quem est revolutio diurna, referetur ad peryodum omnis 

 virtus motoris, et omnis virtus circulorum qui moventur, et omnis 

 virtus stellarum secundum Status in se et ad invicem quos habent in 

 20 peryodo. Virtus igitur descendens et causata ab huiusmodi peryodo 69 

 est causata et descendens a multitudine maxima virtutum tarn eorum 

 quae movent quam eorum quae moventur: et licet haec virtus Sim- 

 plex sit, tarnen multiplicitas virtutum est in ipsa secundum quod de- 

 scendit et causatur a multis simul causantibus in una peryodo gene- 

 25 rationis, in qua tarnen quaedam sunt fortiora, quaedam autem debi- 

 liora. Et quia in peryodo sunt virtutes intelligentiarum quae movent 

 orbes et ab antiquis Graecis vocantur intellectus divini separati, ideo 

 quidam Stoycorum dixerunt omnia inferiora virtute intelligentiarum 

 produci, sicut omnia quae fiunt in corporibus animalium, fiunt virtu- 

 30 tibus animae et quia intelligentia non operatur per se nisi ebullitione 

 suae activae lucis sicut artifex ebullitione formarum intellectualium, 

 ideo dicunt quod formae inferiores fiunt omnes a lumine intelligentia- 

 rum: quod non ita dictum est quod lumen intelligentiarum per se 

 agat eas, sed potius prima causa agit per se et intelligentiae motu 

 35 caelestium agunt sicut instrumenta. De hoc autem habet in prima 

 philosophia determinari. 



Quod autem hie necessarium est sciri hoc est quod forma pe- 70 

 ryodi est essentia simplex et actu et virtute multiplex ut diximus, et 

 est informans qualitates materiae generabilium secundum prineipium 

 40 et incrementum et statum et declinationem et finem esse et vitae: et 

 ideo astronomorum peritiores pronosticantur de ineeptione et pro- 

 gressu et fortuna et fine vitae, per Studium quod ponunt in cogno- 

 scendo peryodum. Virtus enim ista sicut diximus, causam vitae quae 



Beitr. XVI. Albertus Magnus de animalibus ed. H. Stadler. 83 



