1320 Alberti Magni de animalibus 



89 Si quis autem opponat quod genus plures ambit species et sie 



homo plures deberet habere species, non valet quia forma de se 

 communicabilis pluribus specie vel numero differentibus non neces- 

 fol. 339v sario communicatur, sed forte seeundum esse non erit nisi in uno n 

 sicut apparet in sole et in luna et in aliis quae sub specie non nisi 5 

 unum habent individuum eo quod sunt ex materia sua tota. Et si 

 ponamus unum solum esse asinum et unam solam esse arborem, 

 erunt tarnen animal et corpus animatum genera diversa. Homo igitur 

 plus quam specie differt ab hiis quae dieuntur bruta animalia. Specie 

 enim differunt leo et equus: plus autem quam specie differt homo ab 10 

 utroque ipsorum. 



Amplius autem animal genus quod est in animalibus, seeundum 

 esse alterum est in unoquoque animalium: et cum ratio generis phy- 

 sici detur seeundum esse, patet quod etiam ratio generis in animalibus 

 non est una, sed multae generis natura est in animalibus seeundum 15 

 esse differentiae quae est forma et actus : et ideo agitur in differentias 

 seeundum esse sicut ipsi actus differentes sunt: et huic differentiae 

 respondet differentia figurarum in corporibus animalium: et ide*o nulla 

 animalia differentia specie, unius figurae omnino in corpore inveniuntur. 

 <M> Sunt tarnen quaedam potestates magis convenientes in omnibus 20 



animalibus et quaedam differunt valde ab invicem. Potestas enim 

 sensus visus in omnibus convenit ad formam perspicui: et ideo etiam 

 Organa visus in figura et compositione parum differunt ab invicem. In 

 auditu autem magis differunt: et ideo animalia stolida differentes in fi- 

 gura auriculas habent ab animalibus magis signa rerum partieipantibus 25 

 sicut facit homo et quaedam symiarum genera. Quaedam autem omnino 

 indiseiplinabilia nullum omnino videntur habere auditus instrumentum. 

 Unde manifestum est quod diximus quod omnis illa quae in corpore 

 est diversitas, causatur a diversitate potestatum quae est in anima. 

 Inter has autem potestates quas anima exercet in corpore, quaedam 30 

 sunt generales omni animato sicut nutrire et augere et alimento uti 

 et generare: et de hiis iam in scientia de Planus determinatum est. 

 Quaedam autem sunt quae conveniunt omnibus animalibus et consti- 

 tuunt animal sicut motus et sensus: quia tactus constituit animal propter 

 tactum. et motus quidam causatur a sensu in omni animali sicut motus 35 

 localis per appetitum. Omne enim animal ad minus movetur motu 

 dilatationis et constrictionis. 



Oportet igitur de differentiis animalium seeundum sensus et mo- 

 tum localem determinare: et aliud ad hoc inducemus libri prineipium. 



34 Alb. de veg. I 67 eqs. 39 hie sequitur in C : Incipit über de 



prineipiis motus processivi qui est de animalibus motivis seeundum locum. 

 cf. H.Stadler, Alberti Magni Über de princ. mot. proc. Progr. d. K. Maxi- 

 milians- Gymn-, München 1909, p. 5. 



