1328 Alberti Magni de animalibus 



auditu videntur esse disciplinalia quia faciunt quae vident, et reservant 

 quae audiunt sicut symia. Quaedam autem in tantum vigent in dis- 

 ciplina auditus quod etiam sibi mutuo suas intentiones significant, 

 sicut pigmeus qui loquitur, cum tarnen sit irrationabile animal: et ideo 

 quantum ad animales virtutes, post hominem videtur pigmeus esse 5 

 perfectius animal : et videtur quod inter omnia animalia plus confert 

 memorias suas et plus percipit de signis auditus, ita quod videtur 

 aliquid habere imitans rationem, sed ratione caret. Ratio enim est vis 

 animae discurrendo per experta ex memoriis accepta, per habitu- 

 dinem localem aut sillogisticam, universale eliciens et ex illo principia 10 

 artium et scientiarum per similes habitudines conferens: hoc autem 

 non facit pigmeus, sed ea quae accipit cum auditu, non separat a 

 sensibilium intentionibus , et prout sunt sensibilium intentiones 

 memoriae commendat, et hoc modo confert et collata alii significat 



12 per locutionem. Et ideo pigmeus licet loquatur, tarnen non disputat 15 

 nee loquitur de universalibus rerum, sed potius suae voces diriguntur 

 ad res particulares de quibus loquitur. Causatur enim loquela sua 

 ex umbra resultante in occasu rationis. Ratio enim duo habet quorum 

 unum est ex reflexione sua ad sensum et memoriam, et ibi est per- 

 ceptio experimenti. Secundum autem est quod habet seeundum quod 20 

 exaltatur versus inteUectum Bimplicem: et sie est elicitiva universalis 

 quod est prineipium artis et scientiae. Pigmeus autem non habet nisi 

 primum istorum: et ideo non habet nisi umbram rationis, quia totum 

 lumen rationis est in seeundo. Dico autem umbram idem quod resul- 

 tationem obscuram a sensibilium materia et appendieiis materiae non 25 

 separatam. Et ideo pigmeus nichil omnino percipit de rerum qui- 

 ditatibus nee umquam percipit habitudines argumentorum : et sua 

 locutio et sicut locutio morionum qui naturaliter stulti sunt eo quod 

 non perceptibiles sunt rationum. Sed in hoc est differentia quod 

 pigmeus habet privationem rationis ex natura, morio autem habet per 30 

 aeeidens ex melancolia vel alio aeeidente non privationem rationis, 

 sed potius privationem usus rationis. 



13 Huiusmodi autem perfectio proxima est sub homine: propter 

 quod etiam pigmeus civilitatem perfeetam et leges non custodit, sed 

 potius in talibus sequitur naturae impetum sicut et aha bruta animalia, 35 

 sed erectus incedit. Et manu utitur non prout manus est instrumentum 

 intellectus et species quaedam instrumentorum sive organorum, sed 



fol. 353 r potius «n prout quaedam animalium utuntur pede anteriori ad multos 

 usus sicut genera muris plurima anteriori pede eibum aeeipiunt et 

 ad os porrigunt: ita etiam pigmeus utitur manu in pluribus usibus, 40 

 sed non ad artis opera: et ideo etiam sua manus non plenam habet 

 manus rationem. Quod autem erigitur semper, facit in eo spiritu- 

 alium maiorem claritatem: et ideo melioris apprehensionis est inter 

 cetera bruta sed vereeundiam de turpi, et gloriam de honesto non 



