lib. XXI tract. 1 cap. 3. 1331 



maioris esse facultatis quam aliud animal quoniam disciplinam recipit 

 per auditum et imitationem repraesentativam operumper visum: quod 

 non facit aliud animal nisi homo et pigmeus et symia. Et ideo patet 

 quod ista tria animalia eontinuis descendunt gradibus, Homo quidem 

 5 particeps sensus disciplinalis omni modo, et memoriae et experimenti 

 et rationis et scientiae et artis, pigmeus autem particeps sensus 

 disciplinalis et memoriae et parum experimenti et nichil rationis et 

 scientiae et artis. Symia autem participans sensum disciplinae auditum 

 et in visu aliquid percipiens ordinatum ad disciplinam, imitationem 



10 videlicet et memoriam habens sensibilium, sed ex ipsa omnino nichil 

 experimenti eliciens. Alia autem bruta in visu quidem nichil disciplinale 

 accipiendo, solum auditu aliquid disciplinae percipiunt. 



Amplius cum sicut constat ex supra habitis, formae moventes 17 

 sint in homine et formae speculativae, non recipit disciplinam simia 



15 neque etiam aliud animal nisi, formarum moventium: propter quod 

 etiam animalia disciplinabiliora sunt multorum valde motuum. Et ideo 

 ad ambulandum vel standum vel quaerendum aliquid disciplinantur 

 animalia et non ad artem vel scientiam. Et ideo nullum omnino ani- 

 malium disciplinatur nisi motivum et per appetitum operabilibus : eo 



20 quod haec sunt particularia etiam in particularibus accepta quorum 

 perceptiva sunt animalia huiusmodi. 



Videtur autem genus symiarum prae ceteris animalibus brutis 

 aestimare de nocivo et conferente ex sensu et ymaginatione et me- 

 moria. Abis enim aestimationem habentibus de sibi conferentibus et 



25 nocentibus, et illa persequentibus vel fugientibus, symia aestimat de 

 conferentibus sibi et aliis animalibus : et ideo videns parvulum exhibet 

 parvulo ubera, non propria, sed matris quae peperit eum si permittatur: 

 puero enim exhibet ubera feminarum si permittatur: et hoc alia non 

 faciunt animalia: et in hoc cognoscitur symia melioris esse aestima- 



30 tionis quam aliud animal. Sed in omnibus hiis non movetur nisi ex 

 fantasmate: et ideo frequenter errat sicut et aha animalia quia sicut 

 diximus in antehabitis, ubi fantasticum intellectui non coniungitur, 

 frequens incidit error: et est in talibus animalibus non sillogismus 

 operis, sed argumentatio imperfecta. Et sicut in contemplativis enti- 18 



35 mema et exemplum sunt argumentationes imperfectae, quarum tarnen 

 imperfectio perficitur per reductionem ad sillogismum: ita in istis ani- 

 malibus sunt imperfecti sillogismi operum qui non habent nisi fanta- 

 sticam aestimationem de operabili vel appetibili et appetitum faci- 

 entem impetum ad opus. Sed in hoc differentia est quod entimema 



4o procedit ex ea quae est sub universali prout est in pluribus vel in 

 omnibus. Fantastica autem aestimatio non est nisi ex eo quod videtur 

 tantum: et ideo frequenter decipitur sicut ex sophismate accidentis: 



12 solum corr. in solo m. 2. 



