1834 Alberti Magni de animalibus 



eadem claritate qua deferuntur ad ipsum in spiritu. Haec enim ani- 

 malia generaliter sunt melius discernentia sonos qui fiunt per auditum: 

 fol. 354 v propter quod terrestria melancolia quasi lucis ex- nr pertia interioris, 

 non bene iudicant de intentionibus quae in sensibilibus accipiuntur. 

 Alia autem de quibus diximus, opposito modo se habent ad ista: et 5 

 ideo melius iudicant. Et cum soni et voces sint et signa affectuum in 

 animalibus sonantibus et sicut signa rerum, ea animalia quae lucidio- 

 res habent aestimationes, iudicant tarn de rebus quam de voluntatibus 

 sonantium per auditum. Quae autem minus bene aestimant, non iu- 

 dicant de rebus, sed de sonantibus tantum et confuse. io 



23 Similiter autem multum considerandum est in memoriis anima- 

 lium. Et in homine quidem huiusmodi potentiam secundum quatuor 

 videmus inesse virtutes, quarum prima est secundum tenere bene 

 formas in sensu acceptas. Et alia est secundum bene tenere inten- 

 tiones ex sensibilibus per aestimationem elicitas. Et tertia est se- 15 

 cundum bene redire per recordationem ad sensibilia accepta. Et quarta 

 est secundum bene redire ad intentiones ex sensibilibus elicitas. Et 

 quodcumque animalium memoriam secundum omnia haec bene parti- 

 cipat, si cum hoc participat disciplinaliter auditum et est bonae aesti- 

 mationis. illud bene est disciplinabile. Et quodcumque male omnia 20 

 haec participat, illud non est disciplinabile. Et quodcumque quaedam 

 horum bene, quaedam autem male participat, aut si omnia quidem, 

 sed non secundum omnes potentias omnium haec participat, erit me- 

 diocriter disciplinabile. Quatuor autem quae diximus esse in memo- 

 ria, ad duas vires in communi reducuntur. quia duo prima fiunt sicco 25 

 frigido tempera<n>te: alia autem duo fiunt calido et humido tempe- 

 ratis: et ideo dicuntur esse recordationis potius quam memoriae. De 

 hiis autem diximus in libro de Memoria et recordatione. Et saepe 

 contingit quod animalia bonae memoriae sunt malae recordationis et 



e contrario. so 



24 Disciplinabilitas tarnen animalium magis attenditur in recorda- 

 tione quam in memoria, et praecipue secundum eam partem quae est 

 recordativa intentionum. Cuius Signum est quod animalia disciplinata 

 ad ludos. ad nutus et sermones magistrorum suorum, percipiunt vo- 

 luntatem eorum et faciunt ea quae sibi imperantur ad intentionem 35 

 suorum magistrorum. Quod autem in auditu et recordatione potius 

 apprehendat voluntatem et affectum quam conceptum magistrorum 

 suorum, ex hoc significatur quod aliquando non faciunt ea ad quae 

 disciplinata sunt nisi cum minis vel blanditiis vel aliquo signo terroris 

 aut blanditiei: propter quod operantur ad effectum proferentis signi- 40 

 ficatum in voce, et non ad conceptum: et ideo articulationem vocis 

 non apprehendunt et tarnen recte perficiunt sibi imperata et moventur 



28 Alb. IL 2, 6- 



