1524 Alberti Magni de animalibus 



17 Et tempore meo plures capti sunt: unus quidem in Frisia circa 



locum qui Stauria vocatur, cuius cum caput per oculum cuspide punctum 

 esset, undecim lagenas sagiminis emisit, quarum quaelibet vix porta- 

 batur ab homine uno: et hoc sagimen et lagenas ego vidi: et est 

 sagimen valde lucidum et purum postquam defecatum est. Alter captus 5 

 fuit ultra Traiectum versus Hollandiam cuius caput quadraginta reddidit 

 sagiminis lagenas. Huius piscis lardum est quod graspois vocatur. 



Concipit autem balaena unum et nutrit eum et diu sequitur ma- 

 trem forte usque ad aetatem trium vel quatuor annorum. 



Hie piscis quando in arto aliquo profundo concluditur et navibus io 

 circumdatur, submittit se in fundum et subito emergit et naves sub- 

 mergit. Frequentissime tarnen capitur quando allec insequens ex avi- 

 fol. 408 r ditate nimis in litüs se impingit quod ad aquam re- tt dire non potest: 

 et taliter parum ante hoc tempus unus impegit in Utas Frisiae: et 

 cum incolae hoc rescirent timentes ne subito rediret maris exitus et i& 

 tunc amitterent piscem, ligaverunt eum omnibus quos in tota sua in- 

 sula poterant habere funibus palos profunde terrae infigentes et ad 

 lapides 'igantes funium extremitates, et ad domos vicinas, et ad alia ae- 

 dificia. Mari autem redeunte omnia haec piscis adiutus aqua confregit, 

 et cum funibus recessit ad pelagus, tristantibus incolis de funium amis- 20 

 sione: sed cum pastus non esset, in die tertio aciem allecis iterum 

 cum funibus insequendo iaeuit in eodem loco quo prius: et tunc ab 

 incolis et funes sunt recuperati, et interfectus et divisus est piscis: et 

 cum scinderetur cervix capitis eius, ex pondere capitis fraeta, et fragor 

 sonum dedit ac si domus fraeta rueret. 25 



IS Ab hiis autem piscatoribus qui in nostris maribus venantur eos, 



duobus modis capi consueverunt. Uno quidem quod piscatores multi 

 condieunt parvis naviculis quibus tres homines vehuntur ad locum 

 ubi cetos esse praesumunt navigantes, et duo quidem navigant et 

 tertius in navi stat paratus ad percutiendum, et habet instrumentum 30 

 cuius hastile est de ligno abiegno ut levius sit, et # in extremitate 

 hastilis est foramen iuxta manum percutientis in quod immissa est 

 corda fortis et longissima quae circulariter posita est in navi ita quod 

 sine errore expedite egrediens sequitur instrumentum cui infixa est 

 extremitas ipsius. Cuspis autem instrumenti inferius habet triangulum 35 

 sicut est sagitta barbata et ille habet punctum valde acutum et poli- 

 tum ut levius penetret, et duae lineae venientes ad punctum ineidunt 

 sicut novacula acutissima, et est superficies trianguli tenuis et optime 

 polita, et in medio lateris quod opponitur angulo inferiori acuto, eri- 

 gitur perpendiculariter ferrum illi lateri continuatum ad cubiti altitu- 40 

 dinem vel parum amplius, et ibi habet foramen cui infixum est hastile 



X «I. 3 



24 cervil | col del. m. J. 



