38 PAMIĘTNIK TOWARZYSTWA NAUK ŚCISŁYCH W PARYŻl'. — TOM V. 



Pokrewieństwo 2. — Dęblikowe (Clathroptychiaceae). 



Zrosłozarodnie dęblika nie należą do zbyt pokaźnych. Zazwyczaj mają zaledwie kilka milimetrów 

 średnicy, a w najlepszym tylko razie dochodzą do 3 centimetrowych rozmiarów. O składzie ich 

 z pojedynczych pierwiastków mówiliśmy już powyżej w kształtownictwie. Liczne walcowate zaro- 

 dnie stoją obok siebie skupione na silnie rozwiniętej leżni, jest to więc stosunek ten sam, jaki spotka- 

 liśmy u zlepniczka, lecz tam każda zarodnia posiadała właściwą sobie błonę, tutaj zaś błona wykształca 

 się tylko na tępym wolnym wierzchołku każdej zarodni (w skutek czego cała zrosłozarodnia ma po- 

 wierzchnię brodaweczkowatą), a boki jej pozostają bez ścian i tym sposobem zarodniki wszystkich, 

 zarodni stanowią jedne tylko masę. 



Od owej błonki pokrywającej wolną górną część każdej zarodni w postaci czapeczki zbiega ku jej 

 dołowi sześć włókien trój kanciastych, łączących się z dolną miseczkowatą częścią zarodni. Leżnia 

 jest tęga, dość gruba ; składa się z licznych, na sobie leżących i w niektórych miejscach z sobą spojo- 

 nych błonek. Mój przyjaciel D r Stahl, który mi pierwszy doręczył okazy tego rzadkiego śluzowca, 

 obserwował też kiełkowanie ich zarodników. Zasługują one o tyle na wzmiankę, że wychodzące 

 z nich pływki są lekkim odcieniem różowym zabarwione, jedyny mi dotąd znany przykład w tej 

 gromadzie ustrojów. Obserwowałem historyo ich rozwoju nie zawierającą zresztą nic zbyt ciekawego. 

 Czerwone pierwoszcza maja początkowo zupełnie taki pokrój jak u zlepniczka. Przecięcia podłużne 

 pokazują masy jednorodnego pierwoszcza skupione w kształty przyszłych zarodni, z których każda 

 oddzielona jest bezbarwną, silnie łamiącą światło istotą ; w chwili kiedy pierwsze jądra zaczynają 

 się już pokazywać, tworzy się górna ścianka zarodni, i owe ku dołowi biegnące włókna w postaci 

 cieniuteezkich, zaledwie dostrzegalnych nitek, które z czasem otrzymują właściwe kształty i budowę. 



W ogóle więc różnobłony mają z bezwłośniami wspólny brak włośni, podsad i zwapnień. Różnią się 

 szczególnemi zgrubieniami ścianek zostającemi w ścisłym stosunku z otwieraniem się zarodni. Są 

 one zawsze trzoncczkowate, zgrubienia ścianki tworzą sieć albo dochodzącą do trzoneczka albo też 

 do połowy tylko zarodni, a wówczas dolna ich część ma zgrubienia jednostajnie przylegające do 

 ścianek zarodni tworząc lejki lub miseczki. Zrosłozarodnie ich należą do najprostszych. Pierwoszcza 

 białe lub też bardzo szczególnie zabarwione, w różnych odcieniach czerwone lub purpurowe. Takie 

 barwy pierwoszczni tylko tu dają się spotykać. Zarodniki o barwach żywych w różnych odcieniach, 

 żółte lub purpurowe nigdy zaś iijoletowe. 



RZĘD SMĘTOSZE (AMAUROCH.ETE^). 



Rzęd ten bogaty w bardzo rozmaite typy, posiada też dlatego aż pięć pokrewieństw. Z tych trzy, 

 t. j. paździorkowe, kolconogowe i mrzykowe posiadają tylko pojedyncze zarodnie, dwa zaś ostatnie, 

 t. j. smętoszowe i sadzakowe właściwe są tylko zrosłozarodniom. Pierwoszcznie ich bywają zazwyczaj 

 białe, lub tez rzadziej żółte, a w chwili formowania się już zarodni nie rzadko przybierają barwę 

 czerwonawo-orzechową. 



Pokrewieństwo 1. — Paździorkowe (Stemonitaceae). 



Z pomiędzy trzech rodzajów składających to pokrewieństwo, t. j. paździorka (Stemonitis), czu- 

 prynki (Comatricha) i błyszczaka (Lamproderma), pierwszy z nich należy do śluzowców najdawniej 



