ŚLUZÓWCE. 47 



ta pęka nieregularnie, a po wypadnięciu zarodników, z licznych miejsc dna zrosłozarodni podnoszą 

 sic drzewkowate rozgałęzienia włókien podsadowych od 1 milimetra do 1 centimetra wysokich; 

 włośnią albo zupełnie nie występuje, albo też jest (w wysokich) silnie rozwinięta i tworzy bardzo gę- 

 stą sieć o włóknach tęgich. Kora zarodni pod drobnowidzem badana, w tym razie gdy wydaje się być 

 lśniącą, jest błonką pojedynczą, delikatną, lekkim odcieniem fijołkowym zabarwioną, posiadającą na 

 wewnątrz wystające zgrubienia połączone w sieć o okach wielokątnych. W tych razach gdy kora wy- 

 daje się być garbatą i ćmą a przytem jest nie papierowej natury, jak w pierwszym razie, ale gruba 

 i krucha, przekonywamy się, że ma budowę podobną jak w pierwszym razie, ale na zewnątrz pokryta 

 jest bardzo grubą warstwą ustrojowej materyi bezbarwnej, drobnoziarnistej; jest ona nader mocno 

 przyrosła do cienkiej wewnętrznej błonki. Działając jednak na nią alkaliami powodujemy jej kurcze- 

 nie się a jednocześnie i pęcznienie, w skutek więc tego odstaje teraz z łatwością od właściwej kory i 

 daje się mechanicznie od niej oddzielić. Jestto tylko warstwa zdębniałego i do budowy zrosłozarodni 

 niezużytegb pierwoszcza. W jednym razie widziałem, że papierowa kora bez żadnego mechanicznego 

 działania, rozdziela się na pojedyncze części wielokątne lecz niepłaskie, ale nieco wypukłe. 



Podsady mają budowę najzupełniej taką samą jak w Br efel dii,. tylko częściej daje się tu napotykać 

 przechodzenie walców w wstążkowate spłaszczenia. Za to włośnią jest tu najzupełniej różna. Bierze 

 ona początek tylko z ostatnich kończyn podsad, które w nią nieznacznie przechodzą. Jestto wszech- 

 stronna, gęsta, zbita sieć, o oczkach maleńkich, o włóknach tęgich, węzłach trójkątnie zgrubiałych, 

 często przechodzących w błonkowate skrzydła, zaciągające niekiedy kilka oczek. Podobną spotykamy 

 u czuprynki pokrewnej lub pianki, ale tylko podobną ; włośnią smętosza ma właściwy sobie pokrój. 

 Tworzące ją włókna są czarne tak samo jak i podsady. Lecz nie zawsze bywa ona rozwinięta, a sto- 

 pień rozwoju jej i podsad w żadnej zrosłozarodni, w żadnej pojedynczej zarodni nie ulega takim sto- 

 pniowaniem i takim różnicom jak tutaj, o czem już i Fries wspomina; zależy to przedewszystkiem 

 od wysokości zrosłozarodni, co jak później zobaczymy jest najzupełniej naturalnem. 



Chociaż historya rozwoju zupełnie nie jest zbadaną, wiemy bowiem tylko z Friesa, że pierwoszcze 

 sąpierwiastkowo białe, następnie żółkną, a potem przybierają barwę orzechowo-purpurową, jednakże 

 nietrudnym jest dać jak najzupełniejsze objaśnienie jej budowy, jeżeli się oprzemy na badaniach na- 

 szych tyczących rozwoju brefeldii. 



Skład drzewkowaty podsad smętosza okazuje najdowodniej, że zrosłozarodnic jej są złożone z pier- 

 wiastków, tak samo jak w brefeldii ; zachodzi tylko tu ta różnica, że kiedy w tej ostatniej wszystkie 

 zarodnie są bezwarunkowo nagie, tutaj w zarodniach skrajnych rozwijają się błonki ścianek na ze- 

 wnątrz wychodzących i te łącząc się z sobą tworzą właśnie ową, smętoszowi właściwą, papierową, sie- 

 ciowatym rysunkiem opatrzoną korę. Każde oczko tej sieci odpowiada jednej pojedynczej zarodni, 

 są one od 4'20do 15/20 milimetra szerokości; wysokości ich jednak bez historyi rozwoju oznaczyć 

 nie możemy. Dalćj przekonywamy się, że tutej podobnie jak w brefeldii w dolnych zarodniach rozwi- 

 jają się podsady ale brak jest włośni, że ta powstaje w średnich warstwach zarodni i rozwija się coraz 

 silniej w górnych warstwach pozbawionych, tak jak tam, najzupełniej podsad. To nam także tłómaczy 

 zmienność ową, w skutek której niekiedy włośni ani śladów odszukać nie można. Jeżeli bowiem zro- 

 słozarodnie rozwijają się tak nizkie, że wytwarzają się. tylko warstwy zarodni podsady mające, a wyż- 

 szych włośniodajnych brak, to jasną jest rzeczą, że włośnią prawidłowa nie powinna i nie może się 

 tworzyć. Tak więc to co na pierwszy rzut oka wydaje nam się być nieprawidłowością, jest tylko naj- 

 zupełniejszem wypełnieniem praw przyrody. 



Rzućmy teraz okiem na całą tak obszerną grupę smętoszów. Odznacza się ona wspólną wszystkim 



