5Q r-AMICTNIK TOWARZYSTWA NAL'K ŚCISŁYCH W PARYŻU. — TOM V. 



O trzonku i podsadzie makulca pomówimy w końca, a przejdźmy do zapoznania się ze ściankę 

 szaronia, który przedstawia wielka rozmaitość pod tym względem. Bywa ona jużlo podwójna, już leż 

 pojedyncza, a w tym ostatnim razie, na zewnątrz lub leż na wewnątrz zwapniona. Zwapnienie istnieje 

 zawsze pod postacią drobnych niekształtnych ziarn wapna. W najprostszym wypadku, jaki spotykamy 

 n szaronia Aleksandrowicza i szaronia sieciowatego cała błona pojedyncza, stanowiąca ściankę zarodni 

 pokryta jest na zewnątrz zupełnie jednostajnie drobnemi ziarnami wapna. Winnych gatunkach zwa- 

 pnienie to jest daleko silniejsze tak, że skorupiaste skupienia ziarn odpadają następnie od ścianki nicre- 

 gularnemi płatami. Taksie rzecz manp. w szaroniu śnieżnym i w kilku innych, z tą tylko różnicą, że 

 gdy w tym gatunku odpadnięty płat wapna po działaniu kwasem nie pozostawia żadnego śladu inate- 

 ryi ustrojowej, w innych wypadkach takie ślady znajdować się. dają. 



Dla niektórych gatunków znajdowanie się lub brak zupełny materyi ustrojowej po odwapnieniu 

 opadającśj warstwy wapna, jest rzeczą stałą. Są jednak szaronie (np. szaroń wielokształtny), które 

 pod tym względem różnie się zachowują. Że jednak bez względu na pozostawanie śladów materyi 

 ustrojowej po odwapnieniu odpadających płatów wapna, nie można je uważać za drugą zewnętrzną 

 ścianę, dowodzą najlepiej wypadki, w których zwapnienie (w skutek anormalnego rozwoju) znika zu- 

 pełnie, a pomimo to inne cechy gatunkowe są zachowane. Dlatego to wszystkie szaronie posiadające 

 taką budowę, t. j. zwapnienie ziarnami, jużto zrzadka rozrzuconemi, jużto zbitemi w płaty odpada- 

 jące, bez względu, czy pozostawiają czy też nie pozostawiają po odwapnieniu śladów materyi ustrojo- 

 wej, uważamy za posiadające pojedynczą ściankę zarodni i umieszczamy je w podrodzaju jednobłonkiem 

 (monoderma) nazwanym. W drugim rodzaju szaronia nazwanym dwubłonkiem (diderma), znajdujemy 

 ściankę zarodni składającą się z dwóch błon, z tych wewnętrzna dotyka i okrywa ze wszech stron 

 masę zarodników i włośni i oddzielona jest od zewnętrznej znaczną pustą przestrzenią. Przejście od 

 poprzedniego do tego podrodzaju stanowi szaroń pospolity, jego zarodnie bywają jużto półkulisle^ już 

 też rnocno-spłaszczone; w pierwszym wypadku często się zdarza, że wewnętrzna błona zrasta się 

 w wierzchołku, lub nawet na dość znacznej przestrzeni dalej ku dołowi z zewnętrzną, w drugim obie 

 są jak w innych typowych formach zupełnie wolno oddzielone pustą przestrzenią. Podobnie zacho- 

 wuje się i szaroń rzadki. Inne zresztą są typowo zbudowane, a cała różnica w budowie polega na tern 

 że w jednych wewnętrzna ścianka zwapniona jest na zewnątrz, u innych zaś na wewnątrz. Zwapnienie 

 to istnieje zawsze pod postacią grubej warstwy materyi ustrojowej, przeniknionej masą drobnych 

 ziarn wapna. W skutek tego zewnętrzna ścianka u dwubłonków jest nader zawsze kruchą. Zanotuje 

 tu jeszcze jeden szczegół, że u szaronia pospolitego na zewnętrznej błonie oprócz masy drobnych 

 ziarn, znajdują się na samym spodzie do błony przyrosłe, zrzadka rozrzucone, kryształki wapna. Trzeci 

 podrodzaj szaronia stanowi gwiazdosz oprócz szczególnego sposobu otwierania się zarodni także i bu- 

 dowa ich ścianki jest bardzo charakterystyczna. 



Posiadają one bowiem tylko jedną błonę, jak w jednobłonku, ale ta nie przystaje jak tu bezpośre- 

 dnio do masy zarodników, ale jest od tejże oddzieloną zupełnie pustą przestrzenią, podobnie jak 

 w dwubłonku. Jednem słowem jestto budowa dwubłonka, w której wewnętrzna błona zaginęła. Rze- 

 czywiste ślady takiego pochodzenia napotykamy u szaronia gwiazdosza i szaronia podobnego. Ścianka 

 zewnętrzna odstaje tu także od wewnętrznej masy zarodników, ta ostatnia jednakże nie jest zupełnie 

 nagą, w ścisłem znaczeniu tego wyrazu, powierzchnię jej bowiem pokrywają ze wszech stron kątowato 

 do siebie przystające, zupełnie spłaszczone zarodniki, nie posiadające już żadnej zawartości. 



Podobny stosunek spotykamy u śluzowców raz tylko, a mianowicie w zupełnie nagich zarodniach 

 mrzyka, o czem już powyżej była mowa. Co do zewnętrznej ścianki gwiazdosza, to ta przedstawia dla 

 wszystkich gatunków wspólną cechę, jest ona dwuwarstwowa. Warstwa zewnętrzna jest stale barwna 



