ŚLUZÓWCE. 99 



kuleć pospolity. Na tej jednak podsadzie umieszczone s«ą liczne zarodnie stykające się swemi ścianami 

 tak jak zarodnie zlepniczka; są one jak u wszystkich makulców, pokryte kryształkami wapna, a że 

 przytem są dość nizkie, na pierwszy więc rzut. oka wydają się być pojedynczymi zarodnikami; do- 

 piero podłużne przecięcie przekonywa nas o prawdziwym stosunku tu zachodzącym, któryśmy 

 dopiero co podali. 



Pokrewieństwo 4. — Piankowe (Spumariacese). 



W pokrewieństwie tern spotykamy tylko dwa rodzaje : żałobnia (Diachea) tworzy pojedyncze zaro- 

 dnie, a pianka (Spumaria) należy do zrosłozarodni. Dopiero w ostatnich czasach zbadał historyę ich 

 rozwoju Alexandrowicz, wszystko wiec co o tern powiemy zaczerpniemy z jego spostrzeżeń. Pier- 

 woszcznie żałobni barwy mlecznej żyją pomiędzy zbutwiałymi liśćmi, w chwili owocowania wystę- 

 pują na ich powierzchnię, i pełzając po roślinkach, które napotkają, dostają się na ich liście. Stosownie 

 do tego czy roślina, na którą się pierwoszcznia żałobni dostała, jest jedno lub dwuliścienną, jej pokrój 

 będzie zupełnie różny. Na liściach dwuliściennych posiadających wyraźną i rozgałęzioną nerwacyę, 

 pierwoszcznie postępują wzdłuż tych nerwów, i mają tym sposobem postać silnie rozgałęzionej sieci, 

 tymczasem na liściach traw lub też im podobnych ustrojów tworzą one spłaszczone placuszki. Gołem 

 okiem badane pierwoszcznie rozwijają się w ten sposób, że w pewnych ich miejscach tworzą się 

 maleńkie wypuklinki, do których ciągle dopływa pierwoszcze, dopóki nic dosięgną wielkości i kształ- 

 tów właściwych żałobni. Ponieważ jednak pierwoszcznie ich zawierają znaczną ilośó wapna, przeto 

 zbyteczna tegoż ilość pozostaje na podłożu, znacząc miejsca w których przebiegały jego rozgałęzienia. 



We wnętrzu zaś zarodni przebieg rozwoju jest następujący : u spodu brodaweczki wypełnionej 

 pierwiastkowe jednorodnem pierwoszczem zaczynają się tworzyć liczne wodniczki, tworząc wkrótce 

 w tern miejscu piankowatą masę. Ilość ich zwiększa się z każdą chwilą, aż wreszcie cała dolna część 

 brodaweczki zostaje wypełnioną wodnistą cieczą, to jest przyszła rurka trzonka. W tej chwili 

 traktowane zarodnie kwasem solnym wywiązują znaczną ilość pęcherzyków kwasu węglanego, ale 

 tvlko wyłącznie w blizkości trzonka, co dowodzi że cała zawartość wapna zostaje z wnętrza pierwo- 

 szczowatej zarodni przeniesioną w okolice trzonka, bez wątpienia za pomocą owej wodnistej cieczy 

 wypełniającej rurkę trzonka. / 



Wnętrze trzonka przedłuża się bezpośrednio we wnętrze podsady podnoszącej się coraz wyżej 

 w miarę znikania pierwoszcza, w miejscach przez nią zajmowanych. Ponieważ formowanie się pod- 

 sady w wierzchołku nie odbywa się ciągle w prostym kierunku ku górze, ale często nachyla się w je- 

 dną lub drugą stronę, przeto i w dojrzałym stanie podsada ma często zarysy pokrzywionego walca. 

 W każdym razie, tworzenie się nowych wodniezków na wierzchołku tym sposobem powstającej 

 podsady ma swoje granree, z czasem ustaje, i dlatego podsada w dojrzałym stanie nigdy nie sięga 

 .wierzchołka. 



Wreszcie trzonek i podsada powlekają się delikatną bezbarwną błonką. A jednocześnie z ich two- 

 rzeniem się zaczyna powstawać i włośnią. Pojawia się ona gdzieniegdzie, pod postacią bezbarwnych 

 jednorodnych włókienek, otoczonych silniej łamiącą światło wodnistą cieczą. Rozwija się ona od- 

 środkowo, pojawiając się pierwej w okolicach trzonka i postępując dalej ku ściance zarodni. Włó- 

 kienka jej występując w różnych miejscach, łączą się z sobą w dość gęstą delikatną siatkę. Wreszcie 

 włókna przyjmują jasnolioletową barwę, a w grubych dają się spostrzegać podwójne zarysy, co według 

 Alexandrowieza pochodzi w skutek tworzenia się na ich powierzchni ściślejszej warstwy. Zarodniki 

 powstają jak u wszystkich śluzowców przez wolne powstawanie, a jądra ich pojawiają się później jak 



