6») PAMIĘTNIK TOWARZYSTWA NAUK ŚCISŁYCH W PAUYŻl'. — TOM V. 



pierwsze zaczątki włośni. Ścianki zarodni, podsady i trzonka są nader delikatne, jednorodne, szkliste 

 i przezroczyste, nie zawierają ani śladu wapna, którego cała masa gromadzi się tylko do wnętrza 

 podsady i trzonka. 



Dotychczas trzoneczek był jeszcze ukryły we wnętrzu zarodni, mającej kształt brodaweczki walco- 

 watej. Dalsze zmiany polegają na tć-m, że cała masa pierwoszcza, zawarta pomiędzy ścianką trzonka 

 a ścianką zarodni (przechodzącej w leżnię) przelewa się do wnętrza zarodni ku górze. 



Zląd wolna w dolnej części ścianka zarodni opada na rurkę trzonka i zrasta się z jego ścianką. 



Tyle z badań Alexandrowicza. Budowa dojrzałych zarodni żałobni została zbadaną przez de Barego. 

 W tern miejscu nie potrzebujemy się dalej nad nią rozwodzić, bo by nas to tylko zmusiło do wypo- 

 wiedzenia mnóstwa drobnych szczegółów. Zwrócę tu tylko uwagę czytelnika, że zupełnie podobną 

 historyę rozwoju jak żałobnie posiada także i czunrynka gęsta, a cała różnica (w głównych zarysach) 

 ich budowy polega tylko na zupełnym braku wapna w podsadzić i trzonku czuprynki. 



Zrosłozarodnic pianki zostały tak pod względem ich budowy, jak i historyi rozwoju, opisane do- 

 kładnie po raz pierwszy dopiero przez Alexandrowicza. W dojrzałym już stanie przedstawiają się one 

 •.ako liczne drzewkowate rozgałęzienia obok siebie stojące. Każde przyrosłe jest do leżni krótkim trzo- 

 neczkiem, który przechodzi bezpośrednio w podsady środkowe, walcowate i rozgałęziające się na 

 równi z zarodniami. Trzonek i podsady wypełnione są tylko powietrzem. Drzewkowate rozgałęzienia 

 zarodni są pokryte na zewnętrznej ściance licznymi drobnymi kryształkami wapna. Całe masy takich 

 drzewkowato-zrośniętych i jednym trzoneczkiem opatrzonych zarodni, stoją obok siebie na wspólnej 

 leżni i wszystkie są na zewnątrz pokryte kilkowarstwową korą, składającą się z pustych pęcherzyków, 

 o ściance prawie wyłącznie z drobnych ziarnek wapna złożonej, zlepionych śladami zaledwie ma- 

 teryi ustrojowej. 



óierwoszcznie ich są według Alexandrowicza, łudząco podobne do-pierwoszczni wykwitu, śmie- 

 lankowo-białc. W chwili owocowania wychodzą na powierzchnie zgniłych liści, między którymi żyją 

 i pełzają na łodyżki roślin na które natrafiają, obejmując je ze wszech stron jakby jaka mufka. Nie 

 pozostawiają przytćm po swej drodze żadnych śladów, jak to zwykło czynić wiele śluzowców. 

 W pierwszych chwilach rozwoju spostrzegamy na powierzchni tworzących się zrosłozarodni liczne 

 tępe wypuklinki, które wychodzą jedne z drugich, dopóki wreszcie całość zarodni nie zostanie już za- 

 rysowaną. Wówczas otrzymują one właściwą sobie ściankę. Tymczasem rozwój wewnętrzny polega 

 na teJn, że cała ilość wapna zostaje z pierwoszcza wydzieloną na zewnątrz i osadza się pod postacią 

 powyżej opisanej kory, a reszta jeszcze pozostała, w późniejszym czasie występuje na zewnętrznej 

 stronie ścianek zarodni pod postacią drobniutkich kryształków wapna. 



W dolnej części drzewkowatych rozgałęzień powstają wodniczki, i w sposób opisany dla żałobni, 

 powstaje przestwór trzonka, który posuwając się w wierzchołku ku górze i wchodząc we wszystkie 

 rozgałęzienia, daje początek podsadom. Pierwiastkowo przeztwory te są wypełnione wodnistą cieczą, 

 w następstwie otrzymują właściwą błonę. Według Alexandrowicza podsady mają zawsze dochodzie 

 do wierzchołka zarodni i tam się otwierać szparką, zdaje mi się jednak, że to tylko jest wyjątkowa 

 anomalja. Zazwyczaj podsady lak tu jak i u żałobni, nie dochodząc wierzchołka kończą się tępo. Jądra 

 zarodników powstają wcześniej, potem dopiero włośnią, która składa się z grubych, w luźną siec po- 

 łączonych włókien. 



Rzućmy teraz okiem na całą tak obszerną grupo wapniaków. Posiadają one pierwoszcznie po więk- 

 szej części barwy mleczno-białej, rzadziej żółtej (badhamia, niektóre maworki, wykwit, makulec 



