ŚLUZÓWCE. gj 



znika zupełnie tracąc wodę, i zlepia obie błony zaród ni. W innych"kędziorkach jak np. w kędziorkach: 

 różnokształtnym, kędziorku złociku, kędziorku pokrewnym i t. d., posiadających zarodnic regularne 

 lecz siedzące, spotykamy tylko pojedynczą błonę za ściankę zarodni. Tutaj bardzo często dolna część 

 zarodni zagłębiona jest pod poziom silnie rozwiniętej leżni. 



Wreszcie inny typ budowy posiada zapletka maczugowata i kędziorek mylny. W tym razie rurka 

 trzonka przedłuża siew ściankę zarodni, a jej zawartość nie jest oddzielona od zawartości trzonka. 

 Ścianka w dolnej części będąc jeszcze rurką trzonka jest nader grubą i wyraźnie dwuwarstwową : 

 w dalszym przebiegu obie te warstwy zrastają się z sobą, stając się jednocześnie coraz cieńszemi, tak 

 że sam wierzchołek zarodni ma błonkę nader delikatną i pękającą za najlżejszem dotknięciem. O za- 

 wartości trzonka w tym ostatnim typie powiemy później. Przedtem dodam tylko że błony ścianek 

 u kędziorkowatych są zazwyczaj jednostajne. Wyjątek stanowi tylko kędziorek różnokształtny, gdzie 

 błona na stronie wewnętrznej posiada zgrubienia w kształcie nieregularnych esów floresów, zrzadka 

 po jej powierzchni porozrzucanych. Zdarza się także', że w niezupełnie dojrzałych zarodniach błona 

 od nacisku zarodników wielobocznych posiada zgrubienia w postaci wielokątnych sieci ; zdarza się to 

 jednak tylko wyjątkowo, a przytem niejednostajnie na całej jćj powierzchni. 



Wspomnieliśmy już powyżej że w razach, gdy masa zarodników i włośni otoczona jest właściwą 

 błoną oddzielająca je od trzonka, tenże wypełniony bywa drobnoziarnistą istotą pierwoszczowatego 

 pochodzenia. U .zapletki maczugowatej i kędziorka mylnego, gdzie zarodnia i trzonek tworzą jedną 

 tylko wspólną jamę, ten ostatni wypełniony jest w górnej części normalnymi zarodnikami; ku dołowi 

 jednak kształ tych ostatnich' ulega zmianie. Stają się one coraz większymi, a od wzajemnego nacisku 

 przyjmują postać wieloboczną spotykając się z sobą, ściśle przylegają także i do ścianki trzonka. Tylko 

 sztucznymi środkami sprowadzającymi pęcznienie można je od siebie oddzielić. 



Oprócz tych pęcherzyków będących zanikowymi zarodnikami, znajdujemy w górnej połowie trzonka 

 inne pęcherzyki więcej wydłużone, cienkościenne, gładkie lub wyżej nieregularnie wężownicowato 

 zarysowane, przechodzące wreszcie w normalną włośnię, w dolnej już części zarodni. Przekonamy 

 się później, że podobną budowę zawartości trzonka posiadają prawie wszystkie strzępki. Ważny 

 ten dla systematyki stosunek budowy został odkrytym i we właściwem świetle wystawionym przez 

 de Barego (Ił). Wigand (12) przypuszczał, że pęcherzyki te wypełniające trzonek, mogłyby przez roz- 

 szerzenie się wydawać bezpośrednio nowe zarodnie, i że tem samem mogłyby być uważane za roz- 

 mnażalniki (Brutknospen) śluzowców. Spekulacya ta nie ma jednak raz żadnej naukowej podstawy, a 

 doświadczenie przeczy jej najdosadniej. 



Włośnią kędziorkowatych była przedmiotem licznych spostrzeżeń i mylnych poglądów co do swej 

 budowy. O elastycznych nitkach w zarodniach kędziorka wspomina już Haller (13), aSchmiedel (14) 

 w roku 1762 odrysował sprężycc, na których wężownicowate linie są dość wyraźnie oznaczone. 

 Podobnież i starszy Hedwig (lo) w roku 1793. Ci jednak autorowie nic o budowie tych sprężyć nie. 

 wspominają a tem samem nie można uznać żeby ją odkryli. 



Pierwszym dopiero uczonym, który wężownicowate zgrubienia na włośni kędziorkowych odkrył, 



(li) De Bary, 1. c, [>. 24. 



(12) Wigand, 1. c, p.. 20. 



(13) Haller, 1. c, p.10. 



(14) Schmiedel, 1. c, tab. XXIV, lig. 8 i lab XXXIII, I, lig. 16. 



(-15).]. R. Hedwig, Sammlung botanischer Abhandhmgen. Lipsiee, 1793, p. 35; tab, 111, fig. 3. 



