ŚLUZÓWCE. (;■; 



niekiedy w skutek przewężeń różańcowatych pęcherzyków. Końce ich są zaokrąglone, ścianka delika- 

 tna, jednostajna. Sa one wypełnione jednostajną, mętną, bezbarwną zawartością, przyjmującą od jodu 

 żółto-brunatną barwę. Takiż kolor przyjmuje i ścianka pęcherzyka traktowana jodem z kwasem siar- 

 czanym. Pęcherzyki te grubieją znacznie z wiekiem, a zapewne i wydłużają się, czego na pewno po- 

 wiedzieć nie można, bo w dojrzałym stanie długość ich jest bardzo rozmaita. Jednocześnie z wzrostem 

 zawartość ich ginie powoli w bardzo szczególny sposób. Na wewnętrznej stronie błony pęcherzyka 

 zjawia się wodnista przejrzysta ciecz oddzielająca wreszcie pierwotną mętną zawartość, w postaci 

 środkowego, w całej długości pęcherzyka przebiegającego walca. Walec ten w dalszym rozwoju staje 

 się coraz cieńszym, bledszym, wreszcie prawie zanika. Jednoczeście z temi wewnętrznemi zmianami 

 pęcherzyki zaostrzają się w obu końcach, błona ich grubieje i dają się na niej spostrzegać pierwsze 

 ślady wężownicowatych zgrubień, jako nader delikatnie zarysowane linje. Z czasem wężownice roz- 

 wijają się silniej, pęcherzyk przestaje rosnąć, jego bezbarwna dotąd ścianka przyjmuje barwę i kon- 

 systencyę właściwą jej w dojrzałym stanie. U kędziorka mylnego sprężyce w najmłodszym nawet 

 stanie są już w obu końcach zaostrzone, zresztą cały przebieg rozwoju jest taki sam jak w poprze- 

 dniej. 



Główne zarysy różnic w budowie sprężyć podał już de Bary (29), szczegółowiej badał je Wigand (30) ; 

 ponieważ jednak ten ostatni nie znał tyle gatunków co ja, a powtóre ponieważ jego spostrzeżenia są 

 w niektóiych razach niedokładne, przeto żmudne cytowanie wszelkich drobnostek zupełnie opu- 

 szczam. Ktoby się temi rzeczami więcej zainteresował ten może miejsce zacytowane i moje badania 

 porównać. 



Zgrubienia wężownicowate na sprężycach nazywać będziemy dla krótkości węiownicami, a nie zgru- 

 bione miejsca błony między dwoma węiownicami dolinami. 



Wężownice przebiegają stale na prawo, jak to wspominają Braun (31) i de Bary (32). Zdarzają się 

 jednak wyjątki, bardzo rzadkie, jeżeli weźmiemy pod uwagę niezmierną ilość sprężyć w jednej zaro- 

 dni (33), nigdy jednak tak często jak to utrzymuje Wigand (3 i), a przedewszystkiem nigdy wyjątki te 



(29) De Bary, 1. c, p. 24-27. 



(30) Wigand, 1. c , p. 8-15. 



(31) Braun, Sitzungsberichte der Gesellschaft naturforschender Freunde zu Berlin, 18 December 1855. 



(32) L. c, p. 25. 



(33) Ilość sprężyć w jednej zarodni jest tak wielka, że ich zliczyć pod drobnowidzein nie podobna, przynajmniej nie 

 miałem zupełnie ochoty tracić znaczna ilość czasu na podobna drobnostkę, teinbardziej, że z pewnem prawdopodo- 

 bieństwem można ja rachunkiem oznaczyć. 



Oznaczywszy objętość zarodni i odtrącając od niej zawartość powietrza i zarodników i dzieląc ją następnie prze/ 

 objętość jednej sprężycy olrzymamy z pewnością ilość szukaną. 



Weźmy naprzód pod uwagę np. kędziorek kruchy. Oznaczmy przez V objętość zarodni, przez v objętość sprężycy, 



przez R promień zarodni. Zarodnie tego kędziorka mają kształt elipsoidy, wypadaloby^więc przyjąć V = "" ' ' , ze 



względu jednak że a = b a c mało co od nich mniejsze, można bez wielkiego błędu uprościć len wzór przyjmując 



,. 4.7T.R 3 



V = — - — • 



(34)L.c.,p. 13. 



ART. IV. 



