26 PAMIĘTNIK TOWARZYSTWA NAUC ŚCISŁYCH W PAltYŻU. — TOM V. 



razie mogą zachodzić rożne stopnic tego skupienia od zlepiona (149) aż do zupełnego zrośnięcia (147). 

 Tak np. zlepiają się w części np. u zlepniczka (Tubulina), u zapletki kruchej (Hemitrichia 

 vesparia) i l. d. lub w całej długości (w niektórych odmianach), zapletki kruchej (Hemitrichia fra- 

 gilis). Niekiedy od takiego zlepienia przyjmuje, w skutek wzajemnego nacisku, kształt wielokąlny 

 np. szaroii piankowy (Chondriodenna spumarioides). Zawsze jednak w tych razach, przynajmniej 

 górne części bokami zrośniętych zaród ni są wolne, wyjątek stanowi tu tylko gronianka rozpierzchła 

 (Badhamia pethalioides), której górne części zarodni zrastają się z sobą najzupełniej i tworzą garbatą' 

 rozpierzchłą płachtę. 



Zarodnie śluzowców umieszczone w przyjaznych po temu warunkach, to jest dostatecznej wilgoci, 

 otwierają się. Wyjątki stanowią [tu, raz zarodnie nieposiadające właściwej ścianki jak np. mrzyk (Enor- 

 thenema), które tern samem już od razu są otwarte, a powtóre te, które, posiadając grubą i tęgą ściankę, 

 mają włośnię zbyt mało rozprężliwą, aby ją mogła otworzyć, tak np. małoć (Oligonema). Zazwyczaj 

 jednak zarodnie otwierają się (160) w sposób nieregularny, to jest pękają w jakiemkolwiek miejscu,, 

 albo w kilku naraz, albo wreszcie wierzchołek ich rozprószą się dla wyswobodzenia zarodników. 



Dodać tu jeszcze muszę, że nawet przy tak nieregularnym nawet otwieraniu się zarodni mniej więcej 

 kulistych i trzoneczkowatych, zachodzi w nich pewna zmiana, a mianowicie stają się mniej lub więcej 

 pępkowale. Niekiedy jednak otwieranie się zarodni ulega pewnemu prawidłu; pierwszy ślad tegoż spo- 

 tykamy u śluzowców posiadających krążkowate zarodnie, których brzeg wypukły najprzód się roz- 

 prasza, a powierzchnia górna trzyma się dolnej za pomocą włośni, tak bywa np. u wiotka Fuckla (Tri- 

 champhora Fuckeliana), u szaronia Michelego (Chondriodenna Micheli), a niekiedy i u makulca 

 grzybowatego (Didymium clavus). W innych zaś razach cała powierzchnia zarodni rozpada się na 

 liczne wielokątne oka (167), np. u wiązaka wspaniałego (Tilmadochi pini), albo na okrągłe łuski (168) 

 np. u różnych makulców (Didymium). Dalej niektóre, zazwyczaj podługowatc, zarodnie pękają po- 

 dłużną szparą, i tym sposobem tworzą się dwie klapy (160), tak np. u maworków: wydłużonego, pogię- 

 tego i nerkowalego (Physarum sinuosum, muscorum et nephroidemn), szpara ta zajmuje zazwyczaj 

 s;tm wierzchołek zarodni, niekiedy jednak może się tworzyć i z boku. 



U przetaczkowych (Gribriciacese), zawsze wszystkie miejsca niezgrubione rozpruszają się, a zatem, 

 i tu daje sio spostrzegać pewna regularność w sposobie pękania. 



Inny jeszcze rodzaj rozprószania zarodników znajdujemy u niektórych szaroni (Chondriodenna). 

 Tutej błona zarodni od wierzchołka do podstawy, rozczepia się na kilka działek, które później odgi- 

 nają się na dół, nazywamy to otwieraniem się gwiazdkowatem (170). U szaronia gwiazdosza (Chon- 

 rioderma radiatum) ilość tych działek wynosi od czterech do ósmiu, przytem nie są one zbyt regu- 

 larne, za to u szaronia Trevelyaniego (Chondriodenna Trevelyani) jest ich do dwadziestu jeden i 

 wszystkie są jednakowo szerokie i dokładnie równowązkie. Wreszcie, najbardziej skomplikowany 

 sposób otwierania się jest wieczkiem (171), w skutek czego bardzo często brzeg pozostającej części za- 

 rodni jest ucięty (172). W ten sposób tracą swe zarodniki przez górną część zarodni z wypuklem wiecz- 

 kiem : zlepniczek (Tubulina), niektóre zapletki (Hemitrichia) i niekiedy kędziorek mylnik (Trichia 

 fallax), kielisznik (Scyphium) i niektóre kubeczki Craterium). U tych ostatnich zdarza się niekiedy, 

 że wieczko jest zupełnie płaskie i niekiedy górny brzeg zarodni zaklęśnięty. U dorzutki (Perichama) 

 i CorMiwii uciętej (Cornuvia circumscissa) wieczko jest mniej więcej w)pukłe, lecz zachodzi aż do 

 polowy zarodni. Wreszcie u strzępków' (Arcyria) dochodzi prawie do samej nasady słupka. 



(!«6) Otwieranie się, dehiscentio, — (167) Deliiscentio areolata. — (168) D. sąuamulosa. — (169) I). valvata. — 

 (170) T). stellata. — (171) D. operculata. — (172) D. circumscissa. 



