22 PAMIĘTNIK TOWARZYSTWA NAUK ŚCISLYCU W PARYŻU. — TOM V. 



się z dwóch substancyj: jednej bezbarwnej, nadzwyczaj ciągliwej i kurczliwej i drugiej ziarnisto płynnej. 



Przeciw temu zapatrywaniu się Cienkowskiego na budowę pierwoszczni występuje de Bary z zu- 

 pełnie przcciwnem zdaniem w drugiem wydaniu swoich śluzowców (76). Dokładne śledzenie ruchu 

 pierwoszczni i usiłowania wytłomaczenia tegoż, doprowadziły go do wprost przeciwnego rezultatu, 

 mianowicie, że pierwoszcznia jest tworem jednej tylko substancyi, posiadającej tylko w różnych 

 miejscach różne i zmienne siły przyciągania i ruchliwości. 



Zresztą, w tćm drugiem wydaniu śluzowców de Barego, prawie na każdym kroku napotykają się 

 nowe spostrzeżenia. Pozwolę sobie niektóre z nich przytoczyć. Zrobił to ważne odkrycie, że w nie- 

 których razach pływki śluzowców posiadają podobną delikatna i bezkształtną oponę jak ich pierwo- 

 szcznie. Dalej, z bardzo licznych przytoczonych sposobów rozwoju zarodni z pierwoszczni, można 

 wyprowadzić ogólne prawo, że ten lub ów sposób jest właściwy każdemu zosobna gatunkowi, a nie 

 pewnemu rodzajowi albo też ich grupie. Ale że nie ma reguły bez wyjątku, wiec też i tutaj Stemonitea> 

 odstępują od ogólnej reguły, rozwijając się wszystkie w jeden i ten sam sposób, 



W roku 1869 opisał Brefeld (77) nowy śluzowiec : Dicłijostelium. Od typowych śluzowców różni 

 się ten rodzaj w historyi rozwoju następnymi szczegółami. Z zarodników powstają bezpośrednio bez- 

 rzęsowe pełzaki, a zatem stan pływek jest tu najzupełniej pominiętym. Jego pierwoszcznie nie posia- 

 dają żadnej samodzielności, w chwili kiedy powstały ze zlania się licznych pełzaków, zaraz dają po- 

 czątek licznym zarodniom. Wreszcie trzonek zarodni tego śluzowca jest wielokomórkowy. Jego ko- 

 mórki tworzą się przez wolne powstawanie komórek, które następnie przez wzajemne ciśnienie łączą 

 się w tworzącą go tkankę. 



W zeszłym roku zaznajomili nas Woronin i Famintzin (78) z dwoma śluzowcami jeszcze bar- 

 dziśj ciekawymi. Różnice w budowie i rozwoju Ceratium są następujące : zawartość zarodnika 

 w czasie kiełkowania przechodzi w stan bezrzęsowy pełzaka, który w krótkim czasie, przez po- 

 wtarzające się dzielenia na dwa, daje początek ośmiu pływkom. Z ich zlania się powstała pierwo- 

 szcznia jest złożona z dwóch najzupełniej różnych substancyi. Składa się ona z jednej szklisto-przej- 

 rzystej, w wodzie rozpuszczającej się substancyi, przeniknionćj w kształcie wszechstronnych sieci 

 przez drugą ziarnistą. Obydwie nie tylko przedstawiają się różnie optycznie, ale nawet zachowują się 

 najzupełniej rozmaicie w czasie owocowania. Jedna, a mianowicie owa przezroczysta, tworzy szkielet 

 zrosłozarodni i daje kształt właściwy gatunkowi. Druga zaś, mianowicie ziarnista, daje sama jedynie 

 początek zarodnikom. W razie dojrzewania bowiem, występuje na powierzchnię przezroczystego 

 szkieletu, rozdziela się tu na pojedyncze cząstki, które zaokrąglając się i będąc wyniesione przez trzonki 

 utworzone z substancyi szkieletu nad jego powierzchnie, zamieniają się na zarodniki. W tych więc 

 śluzowcach zarodniki powstają nie przez wolne powstawanie komórek, lecz przez dzielenie się. 



Wreszcie, przed bardzo niedawnym czasem opuściła księgarską prasę praca Alexandrowicza (79), 

 tycząca się budowy i historyi rozwoju zarodni śluzowców. Oprócz bardzo licznych drobiazgowych 

 spostrzeżeń, tyczących się różnych śluzowców, już przez dc Barego pod tymi względami badanych, 

 znajdujemy tu dokładne wiadomości o Diachei i Spumarii, nie tylko ciekawych pod względem histo- 

 ryi rozwoju ale także co do budowy. Piękne fotodrukowane ryciny dopełniają harmonijnie reszty. 



(76) Dc Bary. Dic Mycelozcen. Leipzig, 1864. 



(77) O. Brefeld. Dictyostelium mueoroides. Leipzig, 1864. 



(78) WBotanische Zeitung, 1872, str. 014. 



(7i>) Alexandrowicz. Strojenie i rozwitic sporowmiestiliszcz miksomicelow. Warszawa, 1872. 



