ŚLUZÓWCE. W 



w rysunkach trzy razy, pod trzema różnemi nazwiskami (65) w dwóch rodzajach! i to na dwadzieścia 

 dwa tylko tutaj ilustrowanych śluzowców. 



CZĘŚĆ II TYCZĄCA SIĘ HISTORYI ROZWOJU. 



Do najnowszych prawie czasów historya rozwoju śluzowców należała do rzeczy zupełnie niezna- 

 nych. Wprawdzie ich stan pierwotny, który dziś nazywamy pierwoszcznią (Plasmodium), a spotykany 

 w naturze, już pod postacią grubego bezkształnego ślazu pokrywającego podłoże, już pod postaeią roz- 

 widlających się i w sieci poplątanych żył, czołgających się po nim, nie uszedł oka bystrych dawniej- 

 szych autorów mykologii. Owszem; opisywali oni ten stan szczególny pod różnymi gatunkami. Ta- 

 kimi są: Łycogola Michełegó i Hallera, Mucilago Michelego (lecz nie Hallera), Mesenłeńca Todego, Phle- 

 bomorpha Persoona, Embolus Hallera i Hoffmana, Mensenterica Chevaliego, niektóre Tremelle Wilde- 

 nowa, niektóre Merulie i Tremella dubio, Sprengla ; wreszcie rozliczne gatunki Mucoru różnych autorów, 

 szczególniej Michelego, Hallera, Linnego i flory duńskiej. 



Zmiany jakim ulega te « Mucilago » śluzowców, zanim się z niego utworzy dojrzały owoc, dają się 

 niekiedy badać z wszelką łatwością nieuzbrojonem nawet okiem. To też były one już od dawna opi- 

 sywane. Tak np. skreśla te zmiany dla Stcmonitis fusca Nees jeune (66), i objaśnia je dobrym rysun- 

 kiem już w roku 1821. W pięć lat później opisuje ten przebieg Sommerfelt (67) dla Badhamia utricu- 

 laris bardzo dokładnie. Cały szereg tego rodzaju spostrzeżeń, opisanych z prawdziwym artyzmem i 

 wielką skrupulatnością, znajdujemy we Friesa « Systema Mycologicum » w roku 1829. Późniejsi au- 

 torowie, jako to : Corda (68), Schmitz (69) i Bonorden (70), podawali także próbki tego rodzaju, pod 

 względem jednak jasności wysłowienia i uchwycenia prawdy w obserwacyi, nie mogą zazwyczaj ry- 

 walizować z Friesem, a wreszcie nic nowego nie wygłosili. 



Z tem wszystkiem jednak można powiedzieć, że historya rozwoju śluzowców, była to zupełnie « terra 

 incognita » . Przyjmowano powszechnie, że zarodniki śluzowców, podobnie jak i grzybów, kiełkują 

 strzępką (Hypha). Jak jednak z tćj strzępki powstaje owa przypuszczalna grzybnia (mycelium) ślu- 

 zowców, jak ona rośnie, jak jest zbudowaną, jak się odżywia i w jaki sposób wreszcie wydaje tak 

 często napotykane « Mucilago » ? były to wszystko pytania, na odpowiedzenie których czekano lata 

 całe bezskutecznie. 



Dopiero w roku 1858 przyjemnie zadziwił de Bary zebranie naturalistów niemieckich w Carlsruhe, 

 rozwiązaniem tej zagadki. Umieścił on najp'rzód tymczasową wzmiankę o tem w Gazecie Botamcz- 

 a<-j(l\), a następnie pod tytułem « Die Mycetozoen (72), ogłosił obszerniejszą pracę, w której podał 

 budowę i historyę rozwoju śluzowców w taki sposób, że praca tana zawsze pozostanie pod tym wzglę- 

 dem fundamentalną. 



(65) L. c, fig. 423 Diachea elegans ; fig. 423 Stcmonitis leucoslyla i iig. 428 Diactea leucopoda. 



(66) Ch. G. Nees von Esenbeck : « Dc plantis nonnullis e rnycetoidcarum regnon; w Nova acta NaŁ eur.,t. IX, 

 str. 227. 



(67) L. c, str. 216. 



(68) L. c , t. II, str. 22. 



(69) W Linnea, t. XVI (1842), str. 188. 



(70) W Botanische Zeitung, 1848, str. 617. 



(71) W Botanische Zeitung, 18o8, str. 3o7. O pierwszych stadyaeh kiełkowania śluzowców wspominał już de Bury 

 w roku 18oi na zebraniu naturalistów w Getyndze, o czem referat znajduje się we « Florze » zr. 18,'ii-, str. 648. 



(72) W Siebbohl i KGlfiker Zeitschrift fur wissenschcftliehc Zoologi. 1859, t. X, str. 88. 



