ŚLUZÓWCE. |3 



Z dotychczasowego przeglądu wyraźnem jest jakie zamieszanie panowało w systematyce śluzowców, 

 gdy każdy z autorów inaczej odgraniczał rodzaje, nie podając nawet w wielu razach cech mających 

 je odróżniać. Toż samo było iw mykologii ; i tu widzimisię autora było główną zasadą podziału na 

 rodzaje, główną podstawą systemów, jeżeli tak się godzi nazwać, do ówczas przedstawione nieudolne 

 próby na tem polu. Ogólnie dawała się czuć potrzeba uporządkowania tak bogato już nagromadzo- 

 nych materyałów i ujęcia ich w ramy systemu spoczywającego na naukowych podwalinach. Wydała 

 też epoka męża mającego godnie odpowiedzieć temu olbrzymiemu zadaniu ; znalazł się znakomity ge- 

 niusz na polu naukowej systematyki, znalazł się uczony, brzemienny polotem myśli, zdrowym sądem 

 rzeczy, głęboką erudycyą. Rok 1797, w którym Henryk Persoon ogłosił swój « Tentamen disposi- 

 tionis methodica? fungorum (Lipsia?, accedunt tabulac IV eenenc) », będzie zawsze stanowić w myko- 

 logii początek nowej epoki odrodzenia, epoki którą twórca w rozlicznych swych pismach (34) godnie 

 w następnych czasach utrwalał. Związani będąc leżącem przed nami zadaniem, nie możemy się zapu- 

 szczać w krytyczny rozbiór tej znakomitej pracy; musimy się znów ograniczyć na śluzowcach. Przy- 

 jął Persoon rodzaje Hallera : Lycogola, Fuligo i Trichia, ale tylko z nazwiska, tak samo jak Stemo- 

 nitis od Gleditscha, Arcyrię od Hilla, Cribrarię od Gmelina; utworzył zaś nowe -.Spumarw, Physarum, 

 Diderma i Tubulina. Wszystkie krótko lecz treściwie opisał i odróżnił tak, że następcy mogli już 

 bez żadnej wątpliwości rozmieszczać nowe, przez siebie odkryte gatunki między te rodzaje. W swoim 

 czasie nie zyskał Persoon zasłużonego uznania dlatego, że był wyższym zapewne nad wiek który go 

 wydał, i dziś jeszcze mało znajduje się mykologów którzyby go słusznie oceniali. Gdyby jednak tylko 

 przejrzeli literaturę mykologiczną przed i po Persoonie i ocenili postęp jaki on stworzył, przyznają 

 mi zapewne, że w pochwałach przeze mnie mu oddawanych nie popełniłem żadnej przesady. Jedno- 

 cześnie z dopiero co rozbieraną pracą Persoona ukazało się dzieło Schradera (35), traktujące wyłą- 

 cznie o śluzowcach. Ma ono dla tej grupy tworów ustrojowych takież znaczenie jak utwór Persoona dla 

 całej Mykologii. Jego autor był pierwszym i jedynym botanikiem do czasów de Barego, który wypo- 

 powiedział jasno i śmiało, że śluzówce nie mają nic wspólnego z grzybami, jak to wyraźnie widać 

 z następującego wyjątku jego przedmowy (36) : « Agarieive.ro ... et plurimse affines sub fungorum 

 ordine comprehensse stirpes, superfficice externa fructificante, germinatione (!) substantia acque ac 

 habitu adeo dislinguuntur, ut neque in artificiali, neque in naturali plantarum dhisione, simul cum 

 prioribus sub uno ordine vel familia comprehendi possint ». 



Dalej zaś mówi że cztery nowe, przez niego utworzone rodzaje śluzowców, a mianowicie Cribraria, 

 Diełydium, Licea i Didijmium wraz z innymi przez Persoona określonymi zasługują, zacytuję tu jego 

 własne słowa (37): « propriam et a reliąuis... fungis dwersissimam familiam naturalem comti- 

 tuere. . . )>: 



Ileżby to błędów mniej popełniono, gdyby posłuchano tych jasnych i przekonywających poglą- 

 dów ? Nic jednak dziwnego, że wówczas był to głos wołającego na puszczy, kiedy nawet dziś, gdy 

 badania de Barego tyczące się rozwoju śluzowców dowiodły tego, przez Schradera\v części proroczo 



(34) teones et descriptiones fungorum minus cognitorum. Lipsia?, 1798-1800. Comentarius Docloris Jacobi Schaeffer 

 fungorum Bovaria? icones illustrans, Erlangtc, 1800. Synopsis methodica fungorum, .Gcetlinga- 1801-1808. Icones 

 pieta: ranorum fungorum, Parisiis, 1803-1806 i pierwsza jego praca : Obsenationes mycologica?, pars I, Lipsia?, 1796- 

 pars II, Lipsia? et Lucerna?, 1790. 



(35) Nova plantarum genera cum tab. VI, Lipsia?, 1797. 



(36) L. c, str. vi. 



(37) L. c., str. vi:. 



