68 PAMIĘTNIK TOWARZYSTWA NAUK ŚCISŁYCH W PARYŻU. — TOM V. 



W jednym wypadku, to jest u kędziorka złocika znajdujemy takie zgrubienia w dolinach, mają one 

 postać cieniuteńkich listewek przebiegających od jednej do drugiej wężownicy w kierunku długości 

 sprężycy, a wszystkie względem siebie równolegle. 



W większości razów sprężyce są walcowate, tylko u trzech gatunków, to jest u kędziorków : myl - 

 nego, podobnego i kruchego są one wrzecionowate. 



Długość sprężyć bywa bardzo różna, nieproporcyonalna do szerokości i wąchająca się w bardzo 

 znacznych granicach w jednej i tej samśj zarodni np.: 



u kędziorka mylnego sprężyce bywają długie od 250 do 520 m. m., 



i) » kruchego » » » s 140 » 400 » » 



» » Decaisna » » )) » 500 » 750 » » 



» » Jacka u » » » 450 » 560 » » 



» » złocika » » i) » 450 » 1340 » » 



Ponieważ jednak przy licznych pomiarach dają się odszukać niektóre nader krótkie, l.j. zaledwie kil- 

 kanaście razy dłuższe od szerokości i inne znów znacznie dłuższe od normalnych, i ponieważ wreszcie 

 mierzenie długości z powodu skręcenia sprężyć bywa bardzo mozolne, charakter ten nie może służyćza 

 podstawę rozróżniania gatunków. Wreszcie nadmienić wypada, że sprężyce nigdy nie bywają dłuższe 



nad 2 M. 



Za to szerokość sprężycy waha się albo w nader drobnych granicach albo też jest najzupełniej 

 stała. W większości razów wynosi ona 4 m. m. ; zmniejsza się do 3,32 m. m. u kędziorka niepozor- 

 nego, a tylko do 2,49 m. m. u kędziorka krętego. Wynosi ona 5 m. m. u kędziorka podobnego. 

 Waha się między 4 a 5 m. m. u kędziorka pokrewnego; między 4 a 6 m. m. u kędziorka mylnego; 

 między 5 a 6,7 m. m. u kędziorka Decaisna. Wreszcie w niektórych formach kędziorka złocika 

 dosięga ona 8,3 m. m. 



Nader charakterystycznćm zresztą jest zakończenie sprężyć w kędziorkach i w niektórych wolnych 

 końcach sieci zapletki. Wężownice w rzadkich tylko wypadkach dobiegają do samego końca sprężyć. 

 Podobny stosunek spotykamy tylko u kędziorka złocika i zapletek : maczugo watej, wyjątkowej i czoł- 

 gaczka. Zresztą we wszystkich innych gatunkach, przynajmniej w samym końcu, zakończenia sprężyć 

 są gładkie. 



Końcem będziemy nazywać część sprężycy od miejsca, gdzie ona widocznie się zwęża lub też rozsze- 

 rza. Długość tak rozumianych końców sprężyć jest stała lub też wacha się w nieznacznych granicach 

 dla każdego gatunku. Długość tych końców wyrażać będę nie w milimetrach a w szerokościach danej 

 sprężycy, bo tylko tym sposobem można względną długość końców sprężyć między sobą porówny- 

 wać. W wielu razach, np. u kędziorków : szorstkiego, pokrewnego, Jacka, końce są zaledwie równe 

 szerokości sprężycy, lekko zaostrzone, niekiedy troszeczkę rozdęte i zaopatrzone kolcem, przytśm 

 albo proste albo nieco na bok skrzywione. U zapletek wyjątkowej i maczugowatćj bywają one wprosi 

 tępe albo najprzód zwężone a potom rozdęte. U zapletki czołgaczka i kędziorka złocika końce są jeden 

 i pół raza dłuższe od szerokości sprężyć, w ostatniej nieznacznie zwężone, w pierwszej niekiedy zao- 

 krąglone. Do dwóch razy dłuższe u kędziorka niepozornego, przedtem nieznacznie rozdęte. U kędzior- 

 ków : czarnonóżki, krętołka i różnokształtnego od dwóch do trzech razy dłuższe, nieznacznie zwę- 

 żone. Podobnież u zapletki maliny; lecz tu często przed końcem rozdęte. Tak samo u kędziorka 

 Decaisna, lecz od trzech do sześciu razy dłuższe. Naturalnie zupełnie inaczej zachowują się sprężyce 



