72 PAMIgTNIK TOWARZYSTWA NAUK ŚCISŁYCH W PARYŻU. — TOM V. 



pokrój do nich należących gatunków. U strzępka .błyszczącego, wyprostowanego, paździorko- 

 watego i kulistego, sieć włośni przyrasta licznemi, pozbawionemi zgrubień odnogami, sze- 

 rokieini nasadami do kieliszkowatego, trwałego rozszerzenia rurki trzonka, o której powyżej 

 była mowa. U wszystkich zaś innych strzępków dolna cześć sieci pozostaje tylko zaciśnięta 

 między pęcherzyki wypełniające rurkę trzonka. W pierwszym wiec razie mamy liczne rurki 

 włośni połączone w sieć, zaś w drugim właściwie tylko jedna nitka przez najrozmaitsze i bardzo 

 liczne z sobą połączone odnogi, tworzy całą sieć włośni jednej zarodni. W pierwszym więc typie 

 włośnią po otwarciu zarodni zachowuje prawie w zupełności pierwotny swój kształt ; w gatunkach 

 należących do drugiego włośnią ich wydłuża się niekiedy bardzo znacznie, tak np, od dwóch do 

 trzech razy w strzępku OErstedta, od trzech do czterech w strzępku kulawce, od czterech do pięciu 

 w strzępku zwisłym. To wydłużenie się sprężystych rurek włośni obserwował już zresztą Guettard (38), 

 w roku 1747. Włośnią innych rodzajów należących do pokrewieństwa strzępkowatych jest prawie 

 zupełnie nie sprężysta. 



Przejdziemy teraz do rozpatrzenia się w budowie włośni strzępkowatych. Wypada tu przede- 

 wszystkiem rozebrać porównawczo grubość i rodzaj włośni, następnie sposób jćj zgrubienia, wreszcie 

 rozmieszczenie tegoż. 



Włośnią strzępkowatych występuje pod postacią rurek jużto wstążkowato spłaszczonych, np. strzę- 

 pek błyszczący, kulawka, pośredni; jużto w wielu razach .okrągłych lub okrągławych, lub tćż wre- 

 szcie trójkanciastych u strzępka zawiłego; w tym ostatnim razie jeden bok posiada inne zgrubienia 

 jak dwa inne. Ścianki tych rurek rzadko są cienkie np. u cornmii, zazwyczaj tęgie o zarysach wy- 

 raźnie podwójnych a jedna ze ścianek włośni u strzępka zawiłego dochodzi niekiedy grubości 

 2,66 m. m. Bez zgrubień uważane są one zazwyczaj w różnych gatunkach od 2,5 do 4,5 m. m., je- 

 dnakowo szerokie w całym przebiegu, tak u strzępków błyszczącego, kulawki, zwisłego i sieciowłosa 

 i u Cornmii. U innych w różnych miejscach przebiegu, zupełnie przytem nieoznaczonych, posiadają 

 one różną szerokość, która waha się między 2,3 i 4,13 m. m. u strzępka kulistego; między 3,32 a 

 5 m. m. u siateczni podpartej ; między 3,32 a 6,64 m. m. u siateczni gromadnej, niektóre miejsca 

 włośni w tym razie są pęcherzykowato (do 11,62 m. m.) rozdęte; między 3,32 a 4,98 z pęcherzyko- 

 watemi rozdęciami do 9,96 m. m. szerokie u strzępka OErstedta. Największe wahania się szerokości 

 włośni spotykamy wreszcie u strzępka zawisłego, dochodzą tu one bowiem 2,5 m. m. U innych ga- 

 tunków wahanie się to jest zależnóm od miejsca przebiegu włośni. Tak u strzępka pośredniego 

 szerokość włośni w dolnćj części wynosi 3,36 m. m., w górnej zaś 5,34 m. m. Wreszcie w dwóch ra- 

 zach, t. j. u strzępków : wyprostowanego i paździorkowatego rurki włośni są w środkowej części 

 całego splotu znacznie grubsze (od 4,15 m. m. do 4,98 m. m.) juk ku brzegom splotu, gdzie rurki 

 zwężają się na 2,09 do 2,49 m. m. 



Zgrubienia na rurkach włośni występują jużto pod postacią pierścieniowato je obejmujących li- 

 stewek różnej wysokości, jużto półpierścieni lub kolców pierścieniowato rozmieszczonych rzędami, 

 jużto brodaweczek i kolców różnej wysokości, już też występują one pod postacią sieciowatych 

 listewek, już też wreszcie napotykamy różne kombinacye tych różnych rodzajów zgrubień. 



Zazwyczaj włośnią jednej zarodni posiada najzupełniej jednakowy rodzaj zgrubień w całym swym 

 przebiegu, wyjątek stanowią powyżej już wspomniane strzępki: wyprostowany i paździorkowaty. Tutaj 

 jak wiemy, rurki włośni w jej środku są grubsze jak przebiegające na powierzchni, otóż wewnętrzne 



(38) Guettard, Obscrvations sur los plantes. Paris, 1747, fig. 17; według Hallera : Enumeratio, etc, n°2IC4. 



