śr.uzowcE. 73 



są zazwyczaj przyteni gładkie, zewnętrzne brodaweczkowate, albo też wewnętrzne brodaweczkowate 

 a zewnętrzne kolczaste, o kolcach od 0,45 do 0,8 m. m. wysokich. 



Brodaweczkowate lub kolcowate zgrubienia włośni zdarzają się najczęściej. W siateczni gromadnej 

 brodaweezki są tępe i niepozorne; w siateczni podpartej od 0,38 m. m. do 0,85 m. m. wysokie, 

 spiczaste, w obu razach gęsto po całej rurce rozmieszczone. Gornmia złotowłosa posiada kolce 

 zrzadka porozrzucane do 1,66 m. m. wysokie. W strzępku GErstedta kolce są często koło 1 m. m. 

 wysokie, tu i ówdzie jednak znajdują się znacznie większe (2,5 m. m. do 3 m. m.) ciernie. Bardzo 

 gęste lecz maleńkie kolce spotykamy u strzępka kulistego pomieszane z tępemi półpierścieniowatemi 

 listewkami, podobnież i w strzępku zwisłym, lecz tutaj kolce są znacznie wyższe (1,66 m. m.) i mo- 

 cno spiczaste. W strzępku sieciowłosym kolce są zrzadka tylko rozmieszczone do 1,66 m. m. wy- 

 sokie, lecz połączone w podstawach sieciowato przebiegającemu płaskiemi listewkami. Cornuvia 

 czołgaczek posiada zgrubienia w postaci tępych 0,42 m. ni. do 1,25 m. m. wysokich pierścienio- 

 watych listewek. Dalej strzępki : błyszczący, kulawka i pośredni posiadają zgrubienia tylko na jednej 

 stronie włośni w postaci jużto półpierścieniowatych listewek mniej lub więcej tępych, lub też bro- 

 dawek albo koków w takie półpierścienie uszeregowanych. Wreszcie strzępek zawiły posiada na 

 węższej grubszej stronie włośni zgrubienia z równoległych listewek, a dwie inne ściany r są zgrabione 

 znacznie delikatniejszemi i w sieć połączonemi listewkami. 



W gatunkach strzępka, którego włośnią ma kształt wstążkowato spłaszczonych lub trójściennych 

 rurek (strzępki : lśniący, kulawka, pośredni i zawiły) i u których tylko pewna strona rurki włośni 

 jest zgrabiona lub też inaczej zgrabiona jak dwie inne; zgrubienia te mają pewny stały kierunek na 

 nitce, to jest nie występują tylko na jednej lub na drugiej stronie nitki albo na jednym lub drugim 

 boku, ale zajmując jedne trzecią lub połowę rurki, posuwają się ciągle w postaci wężownicy na prawo 

 biegnącej. Fakt ten został dotychczas przeoczony, co się tem tylko da wytłumaczyć, że skręt tej wę- 

 żownicy jest nader powolny i potrzebuje do rozpoczęcia drugiego skrętu odległości wyrównywającej 

 dziewięć do szesnastu szerokości włośni danego gatunku. 



Włośnią małoci składa się ż krótkich rurek jużto pojedynczych, już rozwidlonych, już w pierścień 

 zrośniętych, nigdy jednak w sieć nie połączonych. Zgrubienia w jednym dotąd znanym gatunku wy- 

 stępują w postaci pierścieniowatych, tępych, wysokich listewek, zrzadka tylko na rurce rozmie- 

 szczonych. 



Zarodniki strzępkowatych mają zazwyczaj cienką, brodaweczkowatemi zgrubieniami opatrzoną 

 błonę. Tylko u Cornuvii czołgaczka i małoci błyszczącej posiadają one na powierzchni w sieć połą- 

 czone wysokie awązkie listewki podobnie jak np. kędziorek złocik. 



W jednej i tej samej zarodnijej ścianka, włośnią i zarodniki są zazwyczaj jednakowo zabarwione. 

 Barwy są żywe. W przeciwstawieństwie jednak do kędziorkowatych spostrzegamy w tem pokrewień- 

 stwie nadzwyczajną zmienność barw, w których jeden i ten sam gatunek występować może. Tak np. 

 strzępek błyszczący zdarza się brudno ochrowy, rdzawy, pąsowy, brunatny lub ciemno brunatny; strzę- 

 pek wyprostowany bywa jużto czysto szary, jużto żółtawo lub mięsno żółty, już słomiasto lub ugrowo 

 żółty. Ta zmiana barw nieznana dawnym badaczom stała się też powodem wielkiego zamieszania 

 w systematyce tego pokrewieństwa. 



Pokrewieństwo 3. — Dorzutkowate (Perichsenaceae). 



Jedynym przedstawicielem tego pokrewieństwa jest rodzaj dorzutki (Perichauia). 



W najprostszym wypadku zarodnie dorzutki posiadają tylko pojedynczą błonę za ściankę zarodni. 



AKT. IV. JO 



