/i PAMIĘTNIK TOWARZYSTWA NAUK ŚCISŁYCH W PAltY/.l'. — TOM V. 



Tuk się rzecz ma u dorzutki jasnej. Błona la na zewnątrz jest pokryta nielicznemi, drobnemi ziarnami 

 ustrojowej istoty. Zupełnie podobnie zachowuje sio i dorzutka bezwłosek. 



U trzech innych dorzutek, to jest płaskiej, pokrewnej i pospolitej zziarnicnie istotą ustrojową na 

 błonie zarodni występuje tak silnie, że tworzy grubą warstwę zbitą w jedną masę, dającą się oddzie- 

 lić od wewnętrznej jednociągłej błony. Oprócz tego, w dorzutce pospolitej znajdujemy w tej zewnę- 

 Liznój ściance liczne drobnoziarniste zwapnienia występujące niekiedy tak silnie, że zazwyczaj bru- 

 natna ścianka przyjmuje w skutek tego barwę mleczno różową lub popielatą. W dorzutce płaskiej - 

 zwapnienie zewnętrznej ścianki istnieje, ale lak słabo rozwinięte, że lylko działaniem kwaśni siar- 

 czanego i tworzenia się w skutek tego charakterystycznych kryształków siarczanu wapna wyśledzić 

 się daje. Wreszcie dorzutka ciemna posiada dwie błony, z których wewnętrzna posiada nader piękne, 

 delikatnie brodaweczkowate zgrubienia. 



Włośnią występuje w różnych gatunkach w różnej ilości. Zawsze przedstawia się w postaci siecio- 

 wało połączonych rurek lub tćż ich zaczątków, nie posiadających żadnych zgrubień. Powierzchnia 

 ich nie jest jednak gładka, owszem zawsze w różnych miejscach różnie silnie spiczasto na zewnątrz 

 rozdęta, w skutek więc tego szorstka. Rurki włośni z jednej strony przyrastają zawsze do wewnętrz- 

 nej błony lylko na wierzchołkowej części zarodni, a liczne inne wolne końce sieci, zawsze tępe, giną 

 w masie zarodników. Szerokość tych rurek waha się między i, 66 m. m. a 2,1(» m. m. w różnych 

 gatunkach. U dorzutki jasnej spotykamy oprócz tego pęcherzykowate rozcięcia niekiedy do 

 4,15 m. m. szerokie. 



W dorzulkach jasnej, ciemnej i płaskiej włośnią rozwija się bardzo licznie. Jeszcze u dorzutki po- 

 krewnej odszukanie jej nie przedstawia trudności. Lecz u dorzutki pospolitej występuje ona tylko 

 zanikowo, szukać jej należy w górnej części wewnętrznej ścianki zarodni zazwyczaj po dojrzeniu od- 

 padającej wieczkiem. Ztąd to pochodzi, że dotychczas wielu badaczów utrzymywało jakoby zarodnie 

 dorzutki były pozbawione włośni. Wreszcie w dorzutce bezwłosku zaledwie kilka rozgałęzionych 

 króciutenkich rureczek znaleźć można, zawsze przyrośniętych tu jak i u innych do wierzchołka 

 ścianki zarodni. 



Wielkość zarodników waha się między 9, 13 m. m. a 12,43 m. m., powierzchnia ich jest gładka 

 lub lekko brodaweczkowala. 



W ogóle uważana grupa pyszniaków odróżnia się od innych śluzowców, posiadających także żywo 

 zabarwione zarodniki, obecnością włośni, posiadających w większości razów rozmaite zgrubienia. 

 Zgrubienia te występujące na powierzchni włośni, występują jużto pod postacią jednej lub kilku wo- 

 zownie biegnących na prawo, tak w pokrewieństwie kędziorkowatych. Już tśż zgrubienia przyjmują 

 postać półpierścieniowatych listewek, brodaweczek, kolców, sieci i t. d. u strzępkowatych. To osta- 

 tnie pokrewieństwo obejmuje zarazem formy odznaczające się wielką zmiennością barw w granicach 

 jednego i tego samego gatunku, co się zkąd innąd powtarza tylko w zrosłozarodniach rulików. 



Dorzutkowate nie posiadają zgrubień na rurkach włośni. W niektórych tu należących gatunkach 

 spotykamy się ze -zwapnieniami ścianek zarodni, co zresztą tylko w rzędzie wapniaków, ale daleko 

 .silniej, widzieć się daje. 



