ŚLUZÓWCE. 77 



W dwóch wypadkach, to jest u makulców wczesnego i wątpliwego, kryształki znajdujące się na po- 

 wierzchni pojedynczej ścianki zarodni występują w bardzo znacznej ilości skupione, odpadają od niej 

 łuskami; takie łuski badane pod drobnowidzem okazują, że składające je kryształki są połączone mię- 

 dzy sobą pewną, choć nieznaczną ilością bezbarwnej istoty pierwoszczowatej natury. Można więc 

 ten rodzaj zwapnienia uważać za zewnętrzną ściankę składającą się z małćj ilości materyi ustrojowej 

 i bardzo mocno zwapnionej. Najzupełniej ten sam stosunek zachodzi w gatunkach szaronia, które po- 

 mieściłem w podrodzaju dwubłonkiem nazwanym, z tą jednak różnicą, że zamiast kryształków spoty- 

 kamy tu drobne ziarna wapna. W obu więc tych wypadkach zarodnie posiadają dwie błony : wewnę- 

 trzna przystaje ściśle do masy zarodników i włośni, a zewnętrzna odstaje mniej lub więcej mocno, 

 od wewnętrznej oddzielona pustą przestrzenią, W podrodzaju szaronia nazwanym gwiazdoszem, we- 

 wnętrzna błonka znika, a raczej zostaje zastąpioną najzewnętrzniejszą warstwą zarodników zaniko- 

 wych, bonieposiadających zawartości, spłaszczonych i stykających się ściśle wielokątnie między sobą. 

 W tym ostatnim razie zewnętrzna ścianka jest dwuwarstwowa; warstwa zewnętrzna cieniuteczka, 

 barwna, wewnętrzna znacznie grubsza i zwapniona. Niektóre maworki posiadają także dwie ścianki 

 przystające do siebie, z których tylko zewnętrzna jest zwapniona i znacznie grubsza od wewnętrznej. 

 Zupełnie podobnie zachowuje się ścianka dorzutki z tą różnicą, że zewnętrzna jej ścianka oprócz 

 zwapnień ma liczne kątowate ziarna ustrojowej materyi ; na pierwszy rzut oka wyglądają one jak 

 pewne, tak zwane sferokryształy, ustrojowej istoty, lecz aparat polaryzacyjny przekonywa że po- 

 dobieństwo to jest najzupełniej nieuzasadnione. Dwie błony w ściance zarodni posiada także gładysz, 

 wewnętrzna jak zwykle jednostajna i cienka, zewnętrzna znacznie grubsza lecz dwuwarstwowa; war- 

 stwa zewnętrzna cienka i barwna, wewnętrzna znacznie tęższa i zwapniona. Dwie błony jednakowo 

 tęgie i obie barwne, z których wewnętrzna okala ze wszech stron zarodniki a zewnętrzna przechodzi 

 dalej w rurkę trzonka, posiadają liczne kędziorki, np. kędziorek kruchy, Decaisna, czarnonóżka i 

 t. d. Wreszcie dwie błony posiada jeszcze i niaworek dziwny, z tą różnicą że ścianka wewnętrzna 

 jest tęga i barwna a zewnętrzna nadzwyczaj delikatna i bezbarwna, obie bezwapienne. Ziarna 

 wapna są pomieszczone kupkami pomiędzy obydwoma błonami. 



W jedynym tylko wypadku, to jest u kubeczka wielobłona, zarodnie posiadają trzy błoniu za 

 ściankę zarodni. Najzewnętrzniejszą jest jednostajna, cienka, barwna; na niej leży gruba, tęga, bez- 

 barwna, w szczególniejszy sposób zwapniona, obie okalają ze wszech stron masę zarodników i włośni ; 

 wreszcie trzecia do obydwóch przystająca, w górze cieniuteńka, ku dołowi staje się tęższą i prze- 

 chodzi wreszcie w rurkę trzonka. 



Niekiedy zarodnie są zupełnie pozbawione błony, tak w niektórych czuprynkach, siecionogu, kol- 

 conogu, we wszystkich zarodniach składających zrosłozarodnie Brefeldii, w wewnętrznych zarodniach 

 tworzących zrosłozarodnie smętosza, samotka i rulika. Podobnież wmrzyku i strzępku sieciowłosym, 

 lecz tutaj ścianka zastąpiona jest najzewnętrzniejszą warstwą zarodników, niemających zawartości, 

 spłaszczonych i wielobocznych, stykających się ściśle pomiędzy sobą. Jakeśmy już powyżej wspo- 

 mnieli, w podobny sposób zastąpiona jest wewnętrzna błona szaroniów należących do podrodzaju 

 gwiazdosza. 



Wreszcie w dwóch wypadkach błona zarodni znika tylko częściowo i to w stale określonych miej- 

 scach, a mianowicie w zrosłozarodniach dęblika i mylnika. Wpierwszym wypadku zarodnie stoją w je- 

 dnej warstwie ściśle skupione i są walcowate, otóż tylko ich czubki są pokryte błoną i wystają na 

 zewnątrz jako maleńkie brodaweczki, a ze ścian bocznych stykających się ze sobą powstaje w każdej 

 zarodni tylko część trójkończastych włókien. W mylniku każda zarodnia ma sześć otworów okrą- 



