106 PAMIĘTNIK TOWARZYSTWA NAUK ŚCISŁYCH W PARYŻU. — TOM V. 



1848. Stylonites luhiceps. Fr., Fung. Nalał., p. 33. 



1855. Physarum cupriceps. B. et R., Fung. Gar. Exec, III, n° 76. 



1872. Ophiotheca? Roussel. Antil. 



1873. Physarum cupripes. B. et R., Grev., p. 65, n" 355. 

 1873. Physarum roscum. B. et Br., cfr. Grev., p. 65. 



Wzmianka historyczna. — Śluzowiec ten został po raz pierwszy przez Berkeleya opisany i po- 

 mieszczony we właściwym rodzaju maworka. W parę lat potem otrzymał go inna drogą Fries 

 i w pracy zatytułowanej :« I. A Wahlhergii, Fungi Natalensesn następującą czyni o nim wzmian- 

 kę (na stronie 33): « Inter fungos Zeyherianos ab 111. Kunzeo missos, adest sine numero Myxo- 

 gaster sumopore insignis, sistens genus inter Dictydium et Cribrariam medium. Facillime dicogno- 

 scitur dicendo, esse Stemonitis sine stylo, vel etiam esse Cribrariam reticulo peridio non andato. 

 Stylonitem diximus, et unica ha?,c mihi cognita species, S. Fulyiceps statura Cribrarise vulgaris, 

 facile dicognoscitur stipite nigro, capitulo globoso fulvo». Tymczasem włośnią, którą Fries tak 

 w tym wypadku podziwiał, że utworzył dla posiadającego ją śluzowca nowy rodzaj, właściwą jest 

 wszystkim bez wyjątku maworkom. Roussel wziął zarodnie za trzonek, a ten ostatni uważał za zaro- 

 dnie i tym sposobem pomieścił go w rodzaju « Ophiotheca ». Wreszcie opisał go Berkeley, w ostat- 

 nich czasach znów pod innem nazwiskiem ze względu na różną barwę zarodni i trzonka. Ponieważ 

 właśnie barwa tego maworka jest zmienna a wszystkie nazwiska dotąd mu dane do niej się odnoszą, 

 przeto byłem zmuszony dać mu nową i uznałem za właściwe nazwać go nazwiskiem tego, który go 

 po raz pierwszy właściwie pomieścił i dokładnie opisał. 



Opis. — Pokrój tego maworka jest zawsze jednakowy. Gromadnie stojące zarodnie o trzoneczku 

 wyprostowanym, ku górze zwężającym się, albo jednostajnie żółtym albo od dołu ciemno-brunatnym, 

 mocno podłużnie porysowanym, są półkuliste, zwieszone albo raczej nieco na bok pochylone, 

 w nasadzie zawsze pępkowate. Niezupełnie dojrzałe są ćme z odcieniem lilowym lub różowawym, 

 doskonale zaś rozwinięte pięknie mieniące się od przeświecających zarodników, fioletowe lub sta- 

 lowo-niebieskie. Po wyproszeniu zarodników włośnią sztywnie się trzymająca pozostaje i w całości 

 ma barwę ochrową. Wówczas ścianka zarodni tylko w dolnej części jeszcze istnieje i jest prześwie- 

 cającą. 



Pod drobnowidzem uważany trzonek jest rurką o ściankach tęgich, bezwapiennych, mocno po- 

 dłużnymi pasami zgrubiałych, jednostajnie żółto zabarwionych. Rurka ta albo w zupełności, albo tylko 

 w dolnej części wypełniona jest ustrojową istotą, jużto bezbarwną, jużto ciemno-kasztanowato zabar- 

 wioną. Ztąd to pochodzi i zmienna barwa trzonka. Zwapnień nie ma ani w ściance ani w zawartości 

 rurki. Ścianka zarodni jest błonką zupełnie przezroczystą, bezbarwną, ku dołowi, to jest w nasadzie, 

 tęższą jak w wierzchołku, bez śladu zwapnień. W razie niezupełnego dojrzenia przystaje ona do za- 

 wartości zarodni jest ćma, a od przeświecających zarodników przyjmuje odcień lilowy lub różowy. 

 W dokładnie dojrzałych zarodniach ścianka odstaje od masy wewnętrznej, jest leciutko pomar- 

 szczona i błyszczy się świetnie. Z dolnej, spłaszczonej w nasadzie trzonka, pępkowatej części zarodni, 

 szerszemi nasadami biorą początek liczne rurki włośni. Początkowo przebiegają one zupełnie prosto, 

 ku górze dopiero w pewnej (mniej więcej jednej czwartej wysokości całej zarodni), odległości zaczynają 

 się rozgałęziać w wszechstronną sieć włośni maworka. Pairkijćj bezbarwne, wapniaczki bardzo liczne 

 różnej bardzo wielkości; wapniaczki wypełnione istotą ustrojową, żółto-barwną z śladami zwapnieli. 

 Poci działaniem kwasu octowego barwnik żółty włośni przyjmuje kolor żywo-czerwony. 



