ŚLUZÓWCE. HQ 



1729. Fungoides infudibuliforme, pendulum, pediculo donatum. Mich., N. pi. gen., p. 20;i, 

 n° 10, t. 86, f. 13. 



1797. Craterium pedunculatum. Trent.,1. c, p. 2*4v 



1817. Craterium vulgare. Ditm., I. c, t. 9; Nees. Sys., f. 120; Ghev., FI. par., t. 4, f. 26. 



1823. Craterium leucocephalum. Desm., Cat., 27, non Auc! 



Wzmianka historyczna. — Ponieważ nazwisko Trenthepola jest bardzo niewłaściwe, bo wszystkie 

 kubeczki są opatrzone trzoneczkiem, przeto uznałem za słuszne przyjąć nazwę Ditmara choć pó- 

 źniejsza. 



Opis. — Następujące formy dadzą się z łatwością odróżnić. 



-x. C. v. genuinum. Zarodnie ciemno-orzechowe, trzoneczek szafranowo-żółly. 



p. C. v. confusum. Zarodnie ochrowo-brunatne, trzoneczek żółtawo-rdzawy lub ciemno-brunatny. 



y. C. v. albicans. Zarodnie białawe, ku dołowi brudno-ochrowe, trzoneczek ochrowaty lub ciemno- 

 brunatny. 



Masa zarodników i włośni otoczona jest ze wszech stron nader delikatną, jednociągłą, bezbarwną 

 błonką, dającą początek rurkom włośni. Błonka ta wyściela tem samćm i dolną część wieczka. Dalej 

 ku zewnątrz następuje druga ścianka bardzo gruba, bezbarwna, otaczająca pierwszą ze wszech stron 

 i stanowiąca górną, zewnętrzną warstwę wieczka. Warstwa ta jest zwapniona w bardzo szczególny 

 sposób. W bezbarwnej ustrojowej materyi stanowiącej główną masę tej warstwy, przebiegają poprze- 

 czne, maleńkie, walcowate kanaliki, jużto na wskroś, jużto dosięgające do połowy jej grubości. Te 

 to kanaliki są wypełnione nader drobnemi bezbarwnemi ziarnami wapna. Po odwapnieniu więc war- 

 stwa ta wydaje się być dziurkowatą. Na zewnątrz druga ta ścianka, zacząwszy od uciętego brzegu za- 

 rodni jest pokryta trzecią barwną, zupełnie bezwapienną, ku dołowi coraz tęższą. W górnej części 

 zarodni jest ona do drugiej w zupełności przyrośnięta tak mocno, że nawet sztucznymi środkami nie 

 daje się od niej oddzielić. Ku dołowi zarodni, fałdując się delikatnie, tworzy na jej powierzchni 

 liczne brózdy, przechodząc dal śj bezpośrednio w mocno podłużnie pofałdowaną rurkę trzonka, przyj- 

 muje tu inną barwę, staje się daleko Lęższą, aż wreszcie rozszerza się na podłożu w maleńką, koliste, 

 nie bardzo wyraźną leżnię. Ścianka więc zarodni jest trzy warstwowa, a wieczko tylko dwuwar- 

 stwowe, dlatego też, nie będąc pokrytem trzecią najzewnętrzniejszą i barwną ścianką zarodni, 

 jest kredowo białem. Zresztą wieczko jest daleko silniej i mniej regularnie kanalikami zwapnione, 

 jak druga warstwa ścianki zarodni. Włośnią zupełnie taka jak w maworku, ścianki jćj nader 

 delikatne, bezbarwne; wapniaczki liczne wypełnione drobnemi ziarnami bezbarwnego wapna; 

 w środku zarodni jeden wapniaczek jest wielokrotnie większy od innych i tworzy podsadę. Między - 

 węźla włośni są nader cieniutkie, wapniaczki zaś duże i wśród ciemnej masy zarodników swą śnieżną 

 białością od razu wpadające w oko ; ztąd to zapewne pochodzi, że Fries niesłusznie mówi o włośni 

 kubeczka : «flocci... rudes nec in capillitium assurgentes» (Fries, 1. c, p. 150). 



Trzoneczek w odmianie pierwszej wyrównywa zazwyczaj długości zarodni i nierzadko bywa na 

 bok zakrzywionym, jest on świetnie szafranowo-żółtym, a zarodnia cicmno-orzechowa. W obu in- 

 nych odmianach bywa on wyprostowany i zazwyczaj od zarodni krótszy. W odmianie ostatniej ze- 

 wnętrzna ścianka zarodni jest prawie bezbarwna i dlatego wydaje się być białawą od przeświecającej 

 wewnętrznej zwapnionej ścianki. Zarodnie wraz z trzonkiem są zawsze pięknie lśniące. 



