ŚLUZÓWCE. 121 



1773. Peziza minuta. Leers, FI. Herbor., n° 1085. 



1790. Cyathus minutus. Hoff., Veg. Cryp., p. 6, t. II, f. 2. Sow., Eng. Fg., t. 239. 



1786. Trichia minuta. Relh. teste Fr. ! 



1792. Nidularia minuta. With. 



1803. Sphserocarpa operculata. Schum., FI. Ssell., n° 1503. 



1803. Physarum turbinatum. Schum., FI. Ssell., n° 1450. 



1824. Craterium leucocepbalum. Grev., FI. Scott., t. 65? 



1829. Craterium minutum. Fr., 1. c, III, p. 151. 



1829. Craterium turbinatum. Fr., 1. c, III, p. 152. 



— Arcyria leucocephala. Auc. ! 



Wzmianka historyczna. — Gatunek ten kubeczka już w zeszłym wieku doskonale przez Leersa opi- 

 sany, pomieszany z innymi przez wielu późniejszych badaczy, został dopiero przez Friesa znów 

 doskonale odróżnionym. Synonimy Schumochera, jakem się z jego zielnika przekonał, tu z pewnością 

 należą, choć po opisie czego innego spodziewaćby się można było. 



Opis. — Następujące odmiany dają się z łatwością odróżnić . 



a. C. m. genuinum. Zarodnie i wieczko barwy skórzanej, trzoneczek rdzawy, krótki. 



<i. C. m. turbinatum Schum. Zarodnia, wieczko i trzoneczek jednakowo brudno-żółto zabarwione. 

 Trzoneczek zazwyczaj krótki; niekiedy jednak zdarza się odmiana w której trzoneczek jest jeden i 

 pół raza od zarodni dłuższy to jest właśnie Sphaerocarpa operculata Schum. 



Budowa tego kubeczka jest zupełnie taka sama jak poprzedniego gatunku. Jedyna tu zachodząca 

 różnica jest ta, że wieczko jest tak samo trzywarstwowe jak ścianka zarodni ; to jest wewnętrzna 

 zwapniona warstwa jest jeszcze pokryta trzecią barwną. W skutek tego wieczko nie jest kredowo- 

 białe, ale tak samo zabarwione jak ścianka zarodni, ponieważ błona barwna jest coraz cieńsza ku 

 jej wierzchołkowi, przeto wieczko bardzo często jest nieco jaśniejsze jak cała zarodnia. Wieczko styka 

 się tu ze ścianką zarodni pod ostrym kątem, następnie, albo odrazu staje się mocno wypukłem, albo 

 też przedtem jest jeszcze nieco zaklęśnięte i dopiero następnie tylko w wierzchołku mocno wypukłe. 

 Dwie odmiany któreśmy podali, różnią się tylko barwą trzonka. Trzoneczek jest zazwyczaj znacznie 

 krótszy od zarodni, sztywny, wyprostowany, mocno podłużnie pofałdowany, niekiedy przechodzi 

 stopniowo w zarodnie, w innych razach ta gwałtownie jest od dołu rozdęta i tym sposobem odró- 

 żniona od trzonka. Jakem już wspomniał zdarzają się okazy o trzoneczku półtora raza od zarodni 

 dłuższym, zresztą jednak od form typowych niczem się nie różnią. Wewnętrzna budowa taka sama 

 jak w poprzednim, więc też naturalnie najwewnętrzniejsza błona żółta. 



Znajdoiaanie się. — Według Friesa gatunek ten ma w Szwecyi należeć do najpospolitszych ku- 

 beczków, tymczasem rzadko tylko spotkałem go w zbiorach. Turyngia (Wallroth); Frauenwalde nad 

 Odrą (A. Braun); Muelhausen w Alzacyi (W. P. Schimper). Odmianę p widziałem tylko w zbiorach 

 Schumachera z okolic Christianii. 



Uwaga. — Zdarza się niekiedy, że pierwoszcznie tego gatunku (jak wszystkich kubeczków czer- 

 wono zabarwione) w skutek nieprzyjaznych okoliczności rozwijają się anormalnie, albo raczej 



ART. IV. J6. 



