128 PAMIĘTNIK TOWARZYSTWA NAUK ŚCISŁYCH W PARYŻU. — TOM V. 



pod nazwiskiem Sphcerocarpus albus, nie tylko Tilmadoche nutans ale także i Physarum leucophseum 

 rozumiał. Liczne synonimy Schumachera i Linka, jakem się naocznie z ich zielników przekonał, tu- 

 taj z pewnością należą, choć opisy przez tych autorów podane są zazwyczaj bardzo różne. Wiele 

 z tych gatunków są niedojrzałymi jeszcze stanami, tak np. ilustrowane we florze duńskiej, na tablicy 

 1974, f. 3 i 2, inne różnią się niby kształtem zarodni i trzonka i barwą tego ostatniego, jako też jego 

 względną długością. 



Opis. — Dwie odmiany tego gatunku z łatwością odróżniać się. dają. 



a. Forma propria. Trzonek długości zarodni, lub co najwięcej dwa razy dłuższy, cienki, poorany. 



p. Rigida. Trzoneczek przeszło trzy razy od zarodni dłuższy, sztywny, prawie walcowaty, bróz- 

 d owa ty. 



Zarodnie tego śluzowca bywają zazwyczaj wielkości ziarna maku, kształtu stale soczewkowatego, 

 pod spodem jużto płaskie, już wklęsłe, przytćm pępkowate. Przy słabych powiększeniach powierz- 

 chnia ich wydaje się być szarawo-białą lub szaro-fioletową, bialemi słabo-wypukłemi brodaweczkami 

 upstrzoną. Drobnowidzowe poszukiwania przekonywają, że ścianka zarodni utworzona jest z delika- 

 tnej, bezbarwnej, gładkiej błony, na wewnątrz której znajdują się ziarnka wapna, jużto poj^ynczo 

 rozrzucone, już też skupione w małe gromadki. Ztąd to pochodzi owa zmienna barwa aarodni, 

 błonka bowiem tworząca ściankę zarodni jest przeświecającą i przy slabem zwapnieniu daje widzieć 

 ciemno-fioletową masę zarodników; silne zaś zwapnienie nadaje jej białą barwę. Ścianka zarodni 

 przechodzi bezpośrednio w rurkę trzonka. Trzoneczek długości zarodni, lub cztery razy od niej dłuż- 

 szy, jest zawsze pochyły, t. j. prosty, a w końcu nagle poziomo zakrzywiony; po otworzeuiu się je- 

 dnak zarodni skrzywia się zazwyczaj jeszcze łękowato, w skutek czego zarodnie zwracają się dolną 

 częścią ku górze. Trzoneczek jest mniej lub więcej szydłowaty, niekiedy jednak prawie walcowaty, 

 ku dołowi przechodzi w maleńką zaledwie widzialną leżnię. Jest on rurką o ściankach grubych, zwa- 

 pnionych nieregularnie, podłużnie pofałdowanych, wewnątrz wypełniony materyą ustrojową, bezwa- 

 pienną, brunatną, ziarnistą. I tutaj stopień zwapnienia ścianki powoduje barwę trzonka. Przy mocnem 

 zwapnieniu bywa on śnieżno-biały, przy słabem szarawy (ku dołowi stale ciemniejszy), przy jeszcze 

 słabszem w górze słomiasto-żólty, przy bardzo słabem w górze brunatny a ku dołowi brunatno- 

 czarny. 



Włośnią silnie rozwinięta po wyproszeniu zarodników dla gołego oka biała, rurki jej rozdymają się 

 w węzłach bardzo nieznacznie, to też wapniaczki tutaj są bardzo małe, o zarysach nieregularnych, za- 

 wierają zaledwie po kilkanaście ziarn wapna. Zarodnie pękają w wierzchołku zupełnie nieregularnie. 



Znajdowanie się. — Gatunek ten należy do najpospolitszych śluzowców, spotyka się wszędzie na 

 drzewie i na mchu. 



38. T. pini (Sc ii.). W. krępy. — Zarodnie półkuliste, pod spodem pępkowate, szarawo- 

 biale, siatkowato pękające, trzoneczkowate, przed otwarciem się prawie wyprostowane, następnie 

 zwisłe. Trzoneczki różnej długości, szydłowate, proste, po otworzeniu się zarodni łękowato-skrzy- 

 wione, bialawo-szare lub brunatne. Włośnią biała silnie rozwinięta, o rurkach bezbarwnych, o 

 wapniaczkach dość wielkich, podłużnych, w obu końcach wrzecionkowatych. Zarodniki 



1803. Physarum Pini. Schum., FI. Saell., n° 1444, teste. Fr., 1. c, p. 130. 



— Physarum nutans variorum! 



