ŚLUZÓWCE. 133 



1809. Leocarpus sperraoides. Lk,Obs., I, p. 25. 



1817. Leocarpus atrovirens. Fr., Sym. Gast., p. 13. 



1825. Leangium vernicosum. Fr., Stirp. femsj., p. 83. 



1825. Leangium atrovircns. Fr.,Sln'p. femsj., p. 83. 



1829. Diderma atrovirens. Fr., 1. c., III, p. 103. 



1837. Tripotrichia elegans. Gorda, 1. c, I, p. 22, t. VI, f. 288, A. 



Wzmianka historyczna. — Liczne tu wymienione synonimy nic wymagają żadnego objaśnienia. 

 Wspomnę tylko że Tripotrichia Cordy tu z pewnością należy. W czasacb kiedy Corda rodzaj ten 

 utworzył, znał on nader mało jeszcze śluzowców, przedewszystkićm z maworkowatych. Znalazłszy 

 potwornie rozwinięte i niedojrzałe okazy gładysza, utworzył z nich nowy rodzaj, który według niego 

 miał być spokrewniony z kędziorkami. Pokrewieństwo zasadzało się oczywiście tylko na żółto zabar- 

 wionej ściance zarodni. W skutek tego że okazy były niedojrzałe, więc też włośnią była pokruszona 

 w kawałki, co Corda jako charakter gatunkowy podał. Długo byłem w wątpliwości, czem jest właści- 

 wie Tripotrichia, dopiero otrzymane okazy niedojrzałego gładysza od mego przyjaciela Maxyma 

 Cornu, których nakrój najzupełniej się z ryciną Cordy zgadzał, a budowa nie pozwalała żadnej wątpli- 

 wości co do przynależności do gładysza, rozwiązały mi najzupełniej tę zagadkę. 



Opis. — Barwa tego śluzowca, podobnie jak różnych łysaków, jest bardzo zmienna, najczęściej są 

 one kasztanowato-brunatne, niekiedy ciemniejsze barwy sepii, lub też cicmno-wiśniowe, innym znów 

 razem brudno żółte, barwy skórzanej. Kształt zarodni także nie jest stały, najczęściej jest ona prze- 

 wrotnie jajowata, niekiedy jednakże nieco więcej kulista. Wreszcie i trzoneczek jest bardzo zmiennej 

 długości. Zazwyczaj zarodnie są siedzące; niekiedy jednali śnieżno-biała lub żółtawa leżnia wydłuża 

 się w nitkowato cienki, zwisły, mocno, lecz delikatnie porysowany niby trzoneczek. Niekiedy bywa 

 on bardzo krótki, innym razem dość widoczny. Zdarzają się nawet okazy, których trzoneczek dosięga 

 i M. długości czyli wyrównywa wysokości zarodni. 



Zazwyczaj na silnie rozwiniętej leżni, jużto śnieżno-białej, już żółtawej, siedzą bardzo gromadnie 

 liczne zarodnie, kształtów i barwy, jakeśmy już wspomnieli, zmiennych, są one stale mocno lśniące, 

 nader kruche, nieregularnie^ pękające, najlżejsze dotknięcie wystarcza do naruszenia ścianki. Po wy- 

 proszeniu zarodników, pozostałe nieregularne szczątki ścianek zarodni są wypełnione resztkami 

 urwanej jeszcze włośni. Ścianka zarodni jest podwójna. Zewnętrzna nader gruba, dwuwarstwowa, 

 najzewnętrzniejsza warstwa jest cienka, gładziuteńka, bezwapienna i stosownie do okazów różnie 

 zabarwiona, jest ona przyrośnięta do wewnętrznej kilkakrotnie grubszej, stale brudno-żółto zabarwio- 

 nej. Ta wewnętrzna warstwn jest ustrojową istotą, pierwoszczowatego pochodzenia, mocno lecz nie- 

 regularnie zwapnioną, jużto maleńkiemi ziarnkami już większemi grudkami w r apna. Do obu tych 

 warstw tworzących zewnętrzną ściankę, mocno spojona przystaje warstwa wewnętrzna, będąca 

 błonką delikatną, bezbarwną i od strony ścianki zewnętrznej pokrytą pojedynczemi ziarnkami wapna. 

 Z tej wewnętrznej ścianki biorą początek na całej przestrzeni liczne rurki włośni, łączące się w gęstą 

 sieć włośni. Większa część węzłów jest słabo rozdęta i pusta, ścianki ich jak i reszty rurek włośni 

 delikatne i bezbarwne. Mniejszość jednak węzłów rozwija się w szczególny sposób. Stosunkowo do 

 innych są one nader wielkie, rozgałęzione, niekiedy nawet maleńkie sieci tworzące i barwne. Ma to 

 zupełnie taki pokrój, jakby powstały ze zlania się licznych kątowato-bryłkowatych wapniaczków ma- 

 worka. Ścianka ich daleko tęższa, brudno-żółto zabarwiona, podobnie jak wypełniające je ziarnka 

 wapna. Zarodniki w okazach różno zabarwionych zawsze jednakowo wielkie. Jeżeli późniejsze do- 



