136 PAMIĘTNIK TOWARZYSTWA NAUK ŚCISŁYCH W 1'AIIYŻU. — TOM V. 



1844. .Ethalium septicum, b) vaporarium. Rabh.,Fl. gcr. er., n° 2133. 



1834. jElhalium ferrincola. Sz., Am. fg., n° 2372. 



1834. Reticularia rufa. Sz. Am. fg., n° 2377. 



1872. .Ethalium rufum. Alexandr., 1. c, p. 28, t. II, f. 6-11. 



Wzmianka historyczna. — Dawniejsi autorowie pod jakimkolwiek rodzajem opisywali wykwit, 

 odróżniali zazwyczaj kilka gatunków, które były tylko różnym stanem rozwoju. Następnie Persoon 

 opierając się. na różnie zbudowanej korze, albo na jej braku i na rozmaitem zabarwieniu tego ślu- 

 zowca, podzielił go na sześć gatunków. Fries zredukował je do czterech, które tylko za odmiany 

 uważa. W opisie podam przyczyny, które mnie skłoniły do uważania wszystkich form za jeden ga- 

 tunek a tutaj dodam, że przyjąłem dla nich nazwisko Sommerfelda, choć bardzo późne, lecz naj- 

 stosowniejsze. Najlepsza rycina wykwitu ze starych jest Schaeffera (I. c, t. 192), z roku 1763, z no- 

 wszych zaś tablica 272 Grcyillego nieźle pokrój oddaje. 



Opis. — Następujące formy pokroju dają się z łatwością odróżniać: 



a. F. v. ecorticata, superficie gyrosa. Kora nierozwinięta, ztąd powierzchnia całej zrosłozarodni 

 ukazuje części zarodni, tworzących cały splot owocu; ścianki jużto bezbarwne, jużto w różnych odcie- 

 niach zabarwione. 



[3. F. v. strato floccoso corticatum. Kora rozwinięta, kłaczkowato chropowata, ścianki zarodni jużto 

 bezbarwne, już żółto lub rdzawo zabarwione. 



y. F. v. strato stipato, kevissimo corticatum. Kora rozwinięta, zbita w tęgą, gładką, łatwo odpada- 

 jącą skorupę; ścianki zarodni żółto lub rdzawo zabarwione. 



W pierwszych chwilach rozwoju całe ciało zrosłozarodni składa się z żyłowatych zarodni popląta- 

 nych w splot i zlewających się z sobą w licznych miejscach. Zawartość ich bez względu na położe- 

 nie jest zupełnie jednakowa. W dalszym jednak rozwoju, w przeważnej liczbie razów, zawartość 

 z zarodni najskrajnicjszyeh spływa do wewnętrznych. W tych ostatnich rozwijają się potśm zarodniki 

 i włośnią. Zewnętrzne zaś puste opadają i tworzą zewnętrzną korę. W pewnych razach puste te za- 

 rodnic nie zlepiają się z sobą zbyt mocno, szczególniej zewnętrzne z nich wystają na zewnątrz i na- 

 dają całej korze ów kłaczkownto-chropowaty charakter. W innych jednak razach puste te zarodnie 

 a raczej ich ścianki zlepiają się z sobą nader mocno i tworzą zbitą, zupełnie gładką korę. Przy użyciu 

 szkła powiększającego na tej gładkiej powierzchni, można doslrzedz jednak delikatny siatkowaty ry- 

 sunek; każde oczko tej sieci odpowiada granicom jednćj zarodni. Ta tak zwana kora jest warstwą od 

 2 do 6 M. grubą, nader kruchą, po dojrzeniu zrosłozarodni z łatwością odpadającą. W formach posia- 

 dających korę zbitą i gładką, grubość jej wynosi zaledwie 1 M. W koło całego ciała zrosłozarodni 

 resztki pustych zarodni przechodzą w błonkowate, często srebrzysto-błyszczące plechy, tworzące 

 leżnię. Zresztą kora pod drobnowidzem badana ukazuje nader silne zwapnienie pod postacią dro- 

 bnych ziarnek wapna, wypełniających zresztą puste zarodnie. Po odwapnieniu kwasami powstają, 

 przy silnem wydzieleniu kwasu węgla nego, resztki ustrojowej istoty, silnie żółto-brunatno zabar- 

 wionej. 



Pod korą znajduje sic warstwa nasienna. W jakimkolwiek kierunku przecięta zrosłozarodnia uka- 

 zuje tu nader liczne komory. Ścianki tych komór są właśnie ściankami pojedynczych zarodni, two- 

 rzących cały ten splot. Zazwyczaj splot ten jest tak ścisły, że ścianki graniczących ze sobą zarodni 



