160 PAMIĘTNIK TOWARZYSTWA NAUK ŚCISŁYCH W PARYŻU. — TOM V. 



przód podaje skrócony opis Albertiniego i Schweinitza dla D. Squamulosum, następnie przenosi Li- 

 cea stipitata de Candolla do Didymium, nazywając ją Didymium herbarum, wreszcie odróżnia dwie 

 formy pokroju, z których jedne nazywa D. eostatum, a drugą D. leucopus, odnosząc tu jako synonim 

 Physarum leucopus Lk., który, jak wiemy, jest prawdziwym maworkiem. Oryginalne okazy tych au- 

 torów jakie miałem przed sobą pozwoliły mi sprawdzić i zespolić wszystkie te synonimy. Wreszcie o 

 D. filamentosum Wall. wspominaliśmy już powyżej. 



Opis. — Następujące formy pokroju dają się odróżniać. 



cc. genuinum. Zarodnic do 1 M. średnicy dochodzące, półkulistc, spłaszczone pod spodem, pępkowate, 

 o trzoneczku długości zarodni wyrównywającym, lekko podłóżnic brózdowatym. Podsada wyraźna, 

 kulista, śnieżno-biała. Górna błona zarodni, po dojrzeniu rozpadająca się na liczne owalne łuski. 

 Włókna włośni bezbarwne. 



fi. leucopus Fr. Zarodnie od 1/3 do 1/2 M. średnicy dochodzące, dokładnie kuliste, pod spodem słabo 

 pępkowate, lub leż bez pępka. Trzoneczek krótki, krępy, mocno podłużnie .brózdowaty. Błona zaro- 

 dni po dojrzeniu nierozpadająca się na pojedyncze łuski. Włókna włośni bezbarwne. 



y. eostatum Fr. Zarodnie nieregularnie półkuliste lub soczewkowato spłaszczone, pozornie siedzące, 

 o trzoneczku znikająco-krótkim, bardzo mocno podłużnie pofałdowanym, szeroką podstawą do po- 

 dłoża przyrosłym. Błona zarodni po dojrzeniu nie rozpadająca się na pojedyncze łuski. Włókna włośni 

 bezbarwne. 



o. Pierwoszczowocnie, spłaszczone plackowate lub żyłowate, bezpodsadowei beztrzoneczkowe. 



Zarodnie tego makulca stoją zazwyczaj gromadnie obok siebie, wielkość ich wynosi w średnicy od 

 1/3 do 1 M., trzoneczek odpowiednio wysoki i tęgi. Cała ich powierzchnia okryta jest bardzo licznymi 

 i drobnymi kryształkami, a raczej gwiazdowatemi skupieniami tychże, o krótkich promieniach inie- 

 zgrubiałym środku. Zazwyczaj tylko typowe formy po dojrzeniu rozpadają się na pojedyncze łuski, 

 nieodpadające, lecz trzymające się w pierwotnej postaci za pomocą przyrośniętych do nich od trzech 

 do siedmiu włókien włośni. Niekiedy jednak zdarza się to, choć wyjątkowo, i w innych formach. 

 Po wypadnięciu zarodników daje się widzieć już gołem okiem śnieżno-biała, środkowa, kulista pod- 

 sada. W formie eostatum Fr. trzoneczek jest tak krótki, że zarodnie pozornie wydają się być siedzą- 

 cemi, po odjęciu ich jednak ostrożnem z podłoża, ukazuje się trzonek 1 prawie w zupełności 

 w pępku zarodni ukryty i dalej rozdęty w podsadę. Ścianka zarodni jest błoną zupełnie bezbarwną; 

 podobnież i rurka trzonka, która jednak diekiedy miewa słomiasto-żółty odcień. Burka trzonka i pod- 

 sady wypełniona jest ustrojową istotą, bardzo mocno zwapnioną i dlatego po odwapnieniu przedsta- 

 wia gąbczastą masę. Burki włośni przebiegają lekko falowato, są bezbarwne, tu i owdzie opatrzone 

 wrzecionowatemi zgrubieniami, w rzadkich tylko, wyjątkach przybierają odcień fioletowy. Zresztą 

 zdarza się niekiedy, mianowicie w razach, gdy powierzchnia zarodni pokryta jest nielicznymi tylko 

 kryształkami, że włókna włośni są mocno rozcięte, jużto w środku, jużto w r górnej nasadzie i rozdęcia 

 te wypełnione bardzo licznymi ale drobniuteńkimi kryształkami wapna. 



Zresztą wypada wspomnieć, że makulec ten występuje także w lormie pierwoszczowocni. Są one 

 plackowate lub żyłowate, mocno spłaszczone, pełzające, beztrzoneczkowe i bezpodsadowe. Tylko ty- 

 powo rozwinięta włośnią, kształt, wielkość kryształków wapna i zarodników nie pozostawia żadnej 

 wątpliwości o tożsamości gatunku. 



Znajdowanie się. — Gatunek ten w pierwszych dwóch formach należy do bardzo częstych w Eu- 

 ropie, trzecia jest rzadsza. Pierwoszczowocnie widziałem tylko z okolic OEstrichu nad Benem, 

 zbierane przez Fuckla. 



