ŚUZOWCE. ll ° 



1842. Physarum Michelii. Gorda, Ic, V, p. 57, tb. 111, f. 33. 



1873. Chondrioderma Micheli (Lib.). Rfski. in Fuck. S. M. 2. Nach., p. 74. 



Wzmianka historyczna. — Gatunek ten został po raz pierwszy wspomniany i odrysowany przez 

 Hoffmana w formie w jakiej bardzo rzadko tylko się pojawia. We dwa lata potem odrysował go 

 Sowerby w formie trzoneczkowatej wybornie, pod nazwa Reticularia hemispaerica Bulliard. Tym- 

 czasem ten ostatni autor pod tern nazwiskiem rozumiał różne makulce. W roku 1803 podał Schuma- 

 cher w swojej Florze Zellandyi opis tego śluzowca dość lichy, lecz okazy jakie miałem przed sobą 

 nie pozostawiają mi żadnej wątpliwości co do tożsamości tegoż. Fries w Systema mycologicum po- 

 mieszcza Physarum depressum Schumachera w swoim rodzaju Diderma, cytuje jednak różne syno- 

 nimy niemajace z. naszym śluzo wcem nic wspólnego, a opis jaki załącza, jest tak pobieżny i przeciw 

 zwyczajowi lichy, że mocno powątpiewam, czy autor ten miał rzeczywiście przed sobą jakiekolwiek 

 okazy, czy też rzecz całą poprostu skompilował. W trzy lata potem panna Liber w swoich roślinach 

 skrytopłciowych ardeńskich wydała pod n° 180 śluzowiec, który uważała za nowy i na cześć nieśmier- 

 telnego Michelego nazwała go Didymium Michelii. W dziesięć lat potem podał Gorda wyborne ry- 

 sunki pokroju, przenosząc jednak najniesłuszniej gatunek ten do rodzaju Physarum. 



Opis. — Dwie odmiany dają się z łatwością odróżniać : 



a. Stipitatum. Zarodnie krążkowate, o brzegu na spodniej stronie mocno wałowa to wystającym, 

 trzoneczku sztywnym, fałdowatym, fałdach rozciągających się na spodniej zaklęsłej stronie pod po- 

 postacią wypukłych i w sieć połączonych żył. Podsada niepozorna, prawie zupełnie płaska, mięsno- 

 czerwona. 



p. Sessile. Zarodniki krążkowate lub soczewkowate, spłaszczone, siedzące, beztrzoneczkowe. Pod- 

 sada zazwyczaj wypukła, mięsno-czerwona lub czerwono-brunatna. Nader łatwo zlewające się. 



Gatunek ten nader zmienny ma pokrój ; wspólnemi cechami dla wszystkich form jest najprzód sko- 

 rupiaste, śnieżne zwapnienie, odpadające nieregularnemi płatami i pozwalające wówczas widzieć po- 

 pielatą ściankę. Dalej kształt mniej więcej krążkowaty, tak że po wyproszeniu zarodników i włośni, 

 daje się widzieć na dnie brunatno-czerwona podsada, otoczona sterczącym brzegiem zarodni jakby 

 jaka płaska miseczka. Zresztą włośnią o włóknach delikatnych, w suchym stanie mocno wężykowa- 

 tych, dla gołego oka fioletowych, pod drobnowidzem bezbarwnych, zrzadka rozwidlających się i luźną 

 sieć tworzących. Sieć bardzo słabo ze ściankami zarodni zszczepiona. I nareszcie zarodniki jasno- 

 fioletowe o ściance najzupełniej gładkiej, 8,3 m. m. wielkie. 



Po odwapnieniu ścianka zarodni jest błoną najzupełniej gładką, jasno-brunatną, rurka trzonka jest 

 tak samo zabarwioną, ale mocno podłużnemi smugami zgrubiałą, wreszcie błona pudsady jest gładka 

 lecz tęga i ciemno-bruuatna. Skorupiaste zwapnienia składają się z drobniutkich ziarnek wapna mocno 

 skupionych, lecz niepozostawiających po odwapnieniu żadnych śladów istoty ustrojowej. Tak rurka 

 trzonka jak i pęcherz podsady wypełnione są drobnemi ziarnami wapna. Tyle daje się ogólnie powie- 

 dzieć o budowie wspólnej obu odmianom, a teraz należy jeszcze powiedzieć słów kilka o rozmaitym 

 pokroju tu należących form. 



W odmianie trzoneczkowatej zarodnie mają kształt mniej więcej krążkowaty. Krążek ten na dolnej 

 stronie posiadana brzegu wałowatą wypukłość, przezeo całe dno jest zaklęsłe. Wierzch, brzeg i wy- 

 pukłość na dolnej stronie zarodni są od skorupiastego zwapnienia śnieżno-białe. Zaklęsła dolna strona 



