i O') 

 ŚLUZÓWCE. 1Q> 



1844. Leangium umbilicatum. Rabenh., Pcnt. er. łl., 1, p. 285. 

 1869. Didymiumcomplanatum.Fuck., Sym. Myc.,p. 341. 



Wzmianka historyczna. - Jestto jedyny gatunek śluzowca opisany po raz pierwszy przez Linnćgo 

 i to tak wybornie, że o tożsamości nazwiska żadnej wątpliwości mieć nie można. W czterdzieści lat 

 przeszło potem, opisuje go znów jako nowy Schrader, daje jak zazwyczaj dokładny opis i wyborny 

 rysunek pokroju. Persoon opisuje pod nazwa Diderma umbilicatum niby nowy gatunek, mający się 

 różnić barwa zarodni i podsady i działkami na dół nieodgiętemi. Gatunek ten jednak nie ma żadnego, 

 prawa bytu, jak o tern z opisu łatwo się przekonać. Link okazy prawie siedzące opisał jako nowe Didy- 

 mium, a z trzoneczkowatych utworzył nowy rodzaj Leangium, któryśmy dziś jako pod gatunek przy- 

 jęli, wprawdzie opierając go i w tym razie na zupełnie innych zasadach. 



Opis. — Pokrój tego śluzowca do stopnia dojrzałości bardzo zmienny. W młodym stanie zarodnie 

 są pierwiastkowo (według Schradera) kasztanowato-czarne, następnie kasztanowate, wreszcie przyj- 

 mują właściwą w dojrzalszym stanie barwę. Z delikatnej kolistej leżni podnoszą się zarodnie na 

 trzoneczkach bardzo różnie wykształconych. W najprostszym razie jestlo znikająco krótka, pusta 

 rureczka, w pępku zarodni ukryta, często jednak trzoneczek jest wyraźny, a niekiedy dochodzi nawet 

 jednego milimetra wysokości, podnosi sic on cieńszą nasadą, staje się coraz grubszym ku górze, zresztą 

 jest sztywny, nader kruchy i delikatnie podłużnie porysowany, zawsze białawy z lekkim ochrowym 

 odcieniem. Zarodnia kształtu dość zmiennego, jużto soczewkowato spłaszczona, już więcej kulistawa, 

 bez względu jednak na różne rozwinięcie trzonka. Przed otwarciem ścianka jej upstrzona nieregu- 

 larnemi plamami na mlecznem tle, kasztanowatemi lub rdzawo brunatnemi, pod spodem zaś pępek 

 jest zawsze ciemniejszy, brunatny. Niezbyt dojrzałe zarodnie nie otwierają się zupełnie. W przeci- 

 wnym razie, ścianka zarodni rozpada się zazwyczaj od czterech do pięciu, niekiedy jednak aż do ośmiu 

 działek. Działki te zazwyczaj odchylają się tylko, niekiedy jednak końce ich zawijają się pod spód. 

 Barwa ich, to jest barwa wewnętrznej strony ścianki zarodni, jest mlcczno-biała ku samej podsadzie 

 brunatna. Podsada wyraźna, wielka, zazwyczaj kulista, niekiedy jednak jajowato wydłużona, lub 

 też przeciwnie dość silnie spłaszczona, barwy rdzawo-mleeznej. 



Ścianka zarodni nader tęga, krucha, skorupiasto-rozwinięta, co do wewnętrznćj budowy dwu- 

 warstwowa. Warstwa zewnętrzna jest błonką tęgą, bezwapienną, brunatno zabarwioną, i przechodzi 

 bezpośrednio w ściankę rurki trzonka i podsady. Do niej przyrośnięta jest warstwa wewnętrzna skła- 

 dająca się z istoty ustrojowej pierwoszczowatej natury, na wskroś drobnenń ziarnami wapna zwa- 

 pnionej. Warstwa ta nie dochodzi do samej podsady, ale znika w pewnym od niej okręgu, i dla go- 

 łego oka ścianka zarodni jest w pępku ciemniej zabarwioną. Rurka trzonka jest błoną tęgą, jasno bru- 

 natną, mocno pofałdowaną. Fałdy te rozciągają się także na dolną część ścianki zarodni. Rurka 

 trzonka wypełnioną jest masą drobnych ziarn wapna, tożsamo i podsada tworząca z trzonkiem jedne 

 tylko jamę. Po odwapnieniu padsada przdstawia istotę ustrojową gąbczastej natury, 



Włośnią dla gołego oka biaława, składa się z licznych włókien, jużto pojedynczych, już też po dal- 

 szym ku górze przebiegu rozwidlających się kilkakrotnie od trzech do siedmiu odnóg. Są one mocno 

 fioletowe, w nasadach tylko bezbarwne, od 0,6 do 2,5 m. m. szerokie, mocno wężykowate, tu i ów- 

 dzie prawie dokładnie kulistemi zgrubieniami opatrzone. 



Znajdowanie się. — Gatunek ten do rzadkich należy. Widziałem okazy ze Szwecyi (Fries) ; Peters- 

 burg (Lassen) ; Warszawa (A!exnndrowicz) ; Łyse Góry (Rostafiński i .Nowakowski); Glacko (Link) ; 

 Eberbach nad Renem (Fuckel). 



