192 PAMIĘTNIK TOWARZYSTWA NAUK ŚCISŁYCH W PARYŻU. — TOM V. 



1833. Diderma spumariaeforme. Walii'., 1. c, n°2208. 



— Sow., t. 280. ; Grew, Scott: Cr. FI., Ł. 267. Necs., Sys., f. 94. 



— Alesandrowicz, 1. c, t. I, f. 6, 7 et t. III, f. 4-10. 



Wzmianka historyczna. — Znaczne rozmiary jakich zrosłozarodnie pianki dochodzą, a jednocześnie 

 zazwyczaj towarzyskie pojawianie się tychże w znacznych ilościach, są zapewne powodem, że śluzo- 

 wiec ten już przez najdawniejszych naszych autorów zostaje wspomnianym, a nieraz bardzo dobrze 

 oddawanym w grubo naszkicowanych rysunkach pokroju. Dopiero jednak Persoon w swojej « Dispo- 

 sitioi) utworzył nowy rodzaj i zcharakteryzował go krótko ale wystarczająco. Z opisu jego, załączo- 

 nych rysunków i ich objaśnienia widać, że Peroon znał : 1° korę pokrywającą zrosłozarodnie, 2° bu- 

 dowę drzewkowato rozgałęzionych zarodni, 3° włośnię. Fries w Systema mycologicum opisuje Spu- 

 maryę najwidoczniej według starych okazów, z których już wszystkie zarodniki wypadły, to też daje 

 najzupełniej fałszywe określenie rodzaju. Według niego pianka ma być pozbawioną kory i włośni 

 u budową zbliża się do wykwitu. Raz tylko otrzymał Fries doskonale zachowane okazy pianki, po- 

 kryte jeszcze korą, od Weinmana z Petersburga, i te opisał pod nazwą Didymium spumarioides. Takiż 

 sam błąd popełnił Wallroth opisujący korą pokryte okazy pod nazwą Diderma spumariseforme. Do- 

 piero wreszcie Alexandrowicz podając dokładną historyę rozwoju pianki objaśnił jednocześnie jej bu- 

 dowę z wszelkimi szczegółami. 



Opis. — Na silnie rozwiniętej, białej lub ochrowatej leżni, stoją liczne drzewkowato rozgałęzione 

 zarodnie. Wysokość jednego takiego rozgałęzienia dochodzi zazwyczaj 1 centymetra. Często jednak 

 z leżni wychodzą językowate, płaskie, błonkowate wydłużenia, na których dopiero stoją takie drzewka, 

 w skutek czego wysokość zrosłozarodni pianki dochodzi niekiedy 3 centymetrów. Te drzewkowate 

 rozgałęzienia mają następującą budowę : W przecięciu poprzecznem odnogi ich są jużto okrągłe, już 

 walcowate. Odnóg jest nadzwyczaj wiele, jedne wychodzą z drugich, a wysokość ich bardzo zmienna. 

 Na zewnątrz są one szarawe, mączaste od pokrywających ich drobniuteńkich, gwiazdkowa tych sku- 

 pień kryształków wapna. Ostatnie ich kończyny są zawsze tępo zaokrąglone. Wewnątrz tych rozgałę- 

 zień przebiegają podsady walcowate, ważkie, wewnątrz zupełnie puste, zajmujące środek i 

 wchodzące do wszystkich odnóg, i zazwyczaj przed ich końcem zamknięte i tępo zakończone. Nie- 

 kiedy jednak dobiegają aż do wierzchołka i otwierają się tam na zewnątrz wazką, elipsoidalną szparą. 

 Przestrzeń pomiędzy podsadą a ścianką zarodni wypełniona jest gęstą siecią, włośni i masą zarodni- 

 ków. Przy nasadzie tych drzewek albo podsady przyrastają osobno, a ścianka zarodni także osobno, 

 do leżni, i wówczas jeszcze przy samej podstawie spotyka się włośnią i zarodniki ; albo też, już 

 w znacznej odległości od nasady, ścianka zarodni przylega mocno do podsady, i w ; ówczas takie 

 drzewka wydają się być wyniesione nad powierzchnię leżni przez długi, cienki, wiotki, biały trzone- 

 czek. W ścisłem znaczeniu, właściwie każde takie drzewkowate rozgałęzienie jest zrosłozarodnią, a 

 ponieważ liczne takie stoją obok siebie na leżni, przeto pianka jest raczej zbiorem licznych zrosło- 

 zarodni pokrytych tylko wspólną korą. Kora ta składa się z maleńkich, kilkuwarstwowych, zupełnie 

 pustych, fałszywych komór, o ściankach zbitych wyłącznie z nader drobnych ziarn wapna, i dlatego 

 po odwapnieniu niepozostawiających żadnych śladów istoty ustrojowej. Włośnią tworzy sieć o ocz- 

 kach gęstych, włóknach nader grubych, w punktach zbiegu wielokątnie rozszerzonych, ciemno-fio- 

 letowych, w r miejscach nasady bezbarwnych i nieco zakrzywionych. Ścianki zarodni i rurek podsady 

 są błonkami najzupełniej bezbarwnemi. 



Znajdowanie się. — W Europie, szczególniej północnej, bardzo pospolita. La Calle w Algeryi 

 (Roussel); Ameryka północna (Schweinitz). 



